Algehele angststoornis

Ook wel genoemd: 
Gegeneraliseerde angst en/of paniek

Wat is angst?

Er overheersen heel veel angstige gevoelens. Vaak heb je er ook lichamelijke klachten bij. Bijvoorbeeld een extra snelle hartslag, hartkloppingen, beven, je ziek voelen, zweten, een droge mond, pijn op de borst, hoofdpijn, een ‘knoop’ in je maag en/of snel ademhalen. Die lichamelijke klachten worden veroorzaakt doordat de hersenen een heleboel signalen naar allerlei delen van het lichaam gaan verzenden, als je je angstig gaat gedragen. De zenuwsignalen zorgen ervoor dat het hart, de longen en andere delen van het lichaam sneller gaan werken. Tegelijk komen ‘stresshormonen’ (zoals adrenaline) los in het lichaam en worden door de bloedsomloop verder verspreid. Ook dat kan z’n invloed hebben op hart, spieren en andere delen van het lichaam, met alle gevolgen van dien.

Angst is normaal in stressvolle situaties. Het kan zelfs nuttig zijn. Veel mensen zijn bijvoorbeeld bang als ze bedreigd worden door een agressief persoon of ze maken zich druk voor een belangrijke gebeurtenis. De grote hoeveelheid adrenaline die dan wordt aangemaakt en de reacties van de zenuwen kunnen helpen bij ‘vechten of vluchten’. Een angstige reactie komt bij sommige mensen veel eerder voor dan bij anderen. Sommigen zijn voor een examen bijvoorbeeld veel zenuwachtiger.

Angst is NIET normaal als:

  • niet in proportie staat tot de situatie die de angst oproept
  • de angst niet overgaat als de stressvolle situatie minder wordt
  • angstig gedrag zonder aanwijsbare reden plotseling begint

Diverse vormen

Je kunt op verschillende manieren last van angst (en paniek) hebben. Voorbeelden zijn: angst- en paniekstoornis, paniekstoornis (met en zonder agorafobie (pleinvrees)), specifieke of enkelvoudige fobie, sociale fobie, absessief-compulsieve stoornis of dwangstoornis, posttraumatische stressstoornis, hypochondrie etc. In dit artikel behandelen we de algemene vorm. Er zijn ook artikelen, die bepaalde andere vormen behandelen, zoals ‘Paniekaanvallen’, ‘Fobieën’, ‘Stressreacties’ en ‘Posttraumatisch stress syndroom’.

Wat is een gegeneraliseerde angststoornis?

Bij een gegeneraliseerde angststoornis ben je bijna de hele dag bang. Terwijl daar meestal niet zo’n uitgesproken aanleiding voor is. Je voelt je angstig, bezorgd en gevoelig voor emoties. Dat gedrag duurt een lange tijd. Regelmatig reageert je lichaam met een of meer van de hierboven genoemde klachten.

De angsten die je hebt, hebben vaak te maken met diverse (voor jou) stressvolle situaties, thuis, op school of op je werk. Vaak zijn het schijnbaar kleine dingen. Soms weet je echter gewoon niet waarom je je zo gedraagt. Het is vaak erg moeilijk om te bepalen of het gaat om ‘normaal zenuwachtig gedrag’ bij een gevoelig persoon, of om een angststoornis. Als regel kan worden aangehouden, dat een gegeneraliseerd angststoornis niet gericht is op één situatie, maar de heel dag aanhoudt en van (grote) invloed is op je dagelijks functioneren. Vaak zullen daarbij één of meer van de volgende verschijnselen optreden:

  • onrustig gevoel, gespannen, prikkelbaar, spierpijn, gevoel van ‘opgesloten zitten in jezelf’.
  • snel moe.
  • moeite met concentratie. Soms zijn je gedachten helemaal ‘leeg’.
  • slecht slapen. Vaak moeite met inslapen en/of met doorslapen.

Je hebt geen gegeneraliseerde angststoornis als je steeds maar op één ding angstig reageert. Is dat altijd hetzelfde ding, dan kan er wellicht sprake zijn van een fobie.

Wie krijgt een gegeneraliseerde angststoornis?

Van alle volwassen Nederlanders tot 65 jaar heeft ruim 2% ooit een gegeneraliseerde angststoornis gehad. 1% daarvan in het afgelopen jaar. Het lijkt iets voor te komen bij vrouwen.