Angst – een zelfhulp gids

Is het niet normaal om je angstig te voelen?

Angst is iets wat we allemaal van tijd tot tijd ervaren. Het is een normale reactie op situaties die we als bedreigend ervaren. Als we moeten worden geopereerd, rijexamen moeten afleggen of een ander soort examen moeten doen, dan is het normaal om ons ongerust of zenuwachtig te maken. Het kan in sommige situaties zelfs nuttig zijn als we goed moeten presteren of met een noodgeval worden geconfronteerd.

Sommige vormen van angst zijn echter niet nuttig omdat:

  • De symptomen dan wel niet gevaarlijk zijn, maar zeker wel ongemakkelijk.
  • De symptomen kunnen beangstigend zijn, met name voor iemand die niet doorheeft dat dezw symptomen wijzen op angstaanvallen.
  • Mensen die deze klachten vertonen soms denken dat er iets fout is met hen. Dit kan op zijn beurt leiden tot nog meer angstgevoelens, wat de klachten natuurlijk erger maakt!
  • Als de angstgevoelens extreem zijn en langere tijd aanhouden, kan het mensen weerhouden te doen wat ze willen doen.

Lijdt ik aan angstgevoelens?

  • “Ik maak me overal zorgen over, ik raak gespannen en opgewonden en snauw de kinderen af”.
  • “Nog voor ik hier aankom maak ik me zorgen over wat er allemaal fout kan gaan. Wanneer ik aankom begint mijn hart te bonzen, mijn benen gaan trillen en ik weet zeker dat ik mezelf voor schut ga zetten. Ik moet hier weg.”
  • “Het voelt alsof ik iets in mijn keel heb. Mijn mond is droog en ik kan niet goed slikken en dan raak ik in paniek. Ik denk dat mijn ademhaling er mee stopt.”
  • “Mijn gedachten gaan met me aan de haal, ik heb het gevoel dat ik de controle ga verliezen en gek word of zo.”

Dit is het soort gedachten dat mensen die aan angst lijden vaak hebben. Als je last hebt van angstverschijnselen, dan kan het zijn dat je ook dit soort gedachten hebt. Sommige mensen hebben niet eens door dat ze angstverschijnselen hebben, met name als ze zichzelf niet als een gestresst persoon zien. Veel mensen denken dat de symptomen een lichamelijke oorzaak hebben. De eerste stap in omgaan met angst is daarom te onderkennen of angst voor jou een probleem is.

Angstverschijnselen hebben op tenminste vier manieren invloed op ons leven:

  • Hoe we ons voelen
  • Hoe we denken
  • Hoe ons lichaam functioneert
  • Hoe we ons gedragen

Om na te gaan of jij last hebt van angstverschijnselen, verzoeken we je de symptomen die jij regelmatig hebt, aan te vinken:

Hoe voel ik me

  • Angstig, nerveus, bezorgd
  • Het gevoel dat er iets ergs gaat gebeuren
  • Gespannen, gestresst, opgewonden, ongemakkelijk
  • Onwerkelijk, vreemd, wazig, afstandelijk, paniekerig

Hoe denk ik

  • Voortdurend bezorgd
  • Kan me niet concentreren
  • Gedachten gaan heel snel
  • Van de hak op de tak
  • Van het ergste uitgaan en daarop fixeren

Algemene gedachten

  • “Ik raak de controle kwijt”
  • “Ik raak gestoord”
  • “Ik ga flauwvallen”
  • “Mijn benen gaan het begeven”
  • “Ik krijg een hartaanval”
  • “Ik ga mezelf voor schut zetten”
  • “Ik kan het niet aan”
  • “Ik moet hier weg”

Wat gebeurt er in mijn lichaam- welke klachten krijg ik

  • Hart bonst, slaat razendsnel, slaat over
  • Borst voelt benauwd of pijnlijk aan, drukgevoel op de borst
  • Tintelingen of gevoelloosheid in tenen of vingers
  • Naar gevoel of ‘vlinders’ in je maag
  • Frequent naar het toilet moeten
  • Je rusteloos voelen
  • Gespannen spieren
  • Pijn in het lichaam
  • Zweten
  • Veranderingen in de ademhaling
  • Duizeligheid

Wat doe je vaak

  • IJsberen
  • Met iets beginnen en het niet afmaken
  • Kan niet stilzitten en ontspannen
  • Voortdurend bezig
  • Praat sneller of meer dan normaal
  • Raakt snel geïrriteerd
  • Drinkt meer
  • Rookt meer
  • Eet meer (of minder)
  • Gaat gevreesde situaties uit de weg

Als je regelmatig enkele of alle bovengenoemde symptomen ervaart, dan is de kans groot dat je last hebt van angsten.

Wat zijn angsten en welke klachten kunnen daarbij horen?

Angst is het gevoel dat ons lichaam reageert op een beangstigende of bedreigende ervaring. Het staat ook bekend als de vlucht- of vechtreactie (fight and flight). Ons lichaam bereidt zich voor om ofwel gevaar te bevechten ofwel zo snel mogelijk weg te rennen. Het doel van de lichamelijke symptomen van angst is dus ons in staat te stellen te reageren op bedreiging. Om te begrijpen wat er in je lichaam gebeurt, stel je dan eens voor dat je wordt aangevallen. Zodra je je van de dreiging bewust bent, spannen je spieren zich om op de dreiging te kunnen reageren. Je hart klopt sneller om bloed naar je spieren en hersenen te pompen, waar het het meest nodig is. Je ademt sneller om meer zuurstof binnen te krijgen. Je zweet om ervoor te zorgen dat je lichaam niet oververhit raakt. Je mond wordt droog en je kunt onrust in je buik voelen. Als je beseft dat de ‘aanvaller’ in werkelijkheid een vriend is, dan verdwijnen de gevoelens, maar je kan natrillen en je door de ervaring verzwakt voelen.

Deze respons is een reflex die waarschijnlijk teruggaat naar de tijd dat mensen in holen leefden, en deze reactie is aanwezig bij alle dieren die er voor hun overleving van afhankelijk zijn. Gelukkig bevinden we ons heden ten dage niet vaak in zo’n levensbedreigende situatie, maar helaas kunnen we het soort spanningen waar we tegenwoordig aan blootstaan niet uit de weg gaan, dus de symptomen zijn van weinig nut. Vaak zorgen ze er zelfs voor dat we ons slechter voelen, met name als we ze niet begrijpen.

Wat is de oorzaak van angst?

Er zijn verschillende redenen waarom iemand angstig kan worden.

  • Sommige mensen hebben een angstige persoonlijkheid en hebben aangeleerd zich overal zorgen om te maken.
  • Anderen hebben misschien een aantal stressvolle zaken waar ze mee om moeten gaan, bijvoorbeeld het verlies van een dierbare, ontslag, scheiding.
  • Ook kan het zijn dat mensen blootgesteld zijn aan stress op het werk of thuis, bijvoorbeeld vanwege gezinsproblemen of achterstallige rekeningen.

Wat houdt angst in stand?

Soms kan de angst lange tijd zonder ophouden aanhouden, in sommige gevallen zelfs levenslang.
Er zijn een aantal mogelijke redenen:

  1. Als iemand van nature een tobber is, dan is angst voor hem waarschijnlijk een gewoonte.
  2. Soms ontwikkelen mensen een angstige persoonlijkheid nadat ze jarenlang aan stress zijn blootgesteld.
  3. Vicieuze cirkel van angst – omdat de lichamelijke symptomen angstaanjagend kunnen zijn, denken sommige mensen dat er lichamelijk iets met hen aan de hand is, of dat er iets ergs gaat gebeuren, wat op zijn beurt meer symptomen veroorzaakt, waardoor ze in een vicieuze cirkel terechtkomen.
  4. “Angst voor de angst” – iemand die in een bepaalde situatie angstig is geweest kan de angstgevoelens gaan voorspellen en bang worden voor de symptomen, en zo zelf die angstsymptomen veroorzaken.
  5. Vermijding – nadat zich een vicieuze cirkel heeft ontwikkeld met veel angstige gedachten die de angstsymptomen aanwakkeren, dan resulteert dat vaak in ontwijkingsgedrag. Het is natuurlijk om iets wat bedreigend is uit de weg te gaan, maar de zaken die mensen met angstsymptomen vaak uit de weg gaan zijn niet de zaken die echt gevaarlijk zijn, maar drukke winkels, bussen, plaatsen waar veel mensen zijn, uit eten gaan, met mensen praten, etc. Niet alleen zijn deze zaken niet bedreigend, we hebben ze zelfs nodig om ons gelukkig te voelen en positieve prikkels te krijgen. Het ontwijken ervan kan ons heel ongemakkelijk maken en ervoor zrogen dat we niet goed in ons vel zitten. Het kan ook leiden tot een ernstig verlies aan zelfvertrouwen, wat op zijn beurt de eigenwaarde aantast, waardoor de angstverschijnselen weer aanwakkeren – weer een vicieuze cirkel!

In het kort:

  • Angst is vaak de manier waarop ons lichaam op stress reageert, hoewel sommigen van ons er vatbaarder voor kunnen zijn dan anderen.
  • Al we last hebben van angstaanvallen, dan kan onze lichamelijke reactie op dreiging of gevaar weliswaar onplezierig zijn, het is niet gevaarlijk.
  • Angstverschijnselen maken onderdeel uit van onze vlucht- of vechtrespons en moeten ervoor zorgen dat we in actie komen.
  • Angst wordt een probleem als de symptomen:
    • ernstig en onplezierig zijn;
    • te lang aanhouden;
    • te vaak voorkomen;
    • ons het idee geven dat er iets ernstigs met ons aan de hand is;
    • ons weerhouden te doen wat we willen doen.
  • Angst vormt vaak een vicieuze cirkel waarin onze symptomen, gedachten en gedrag de angst in stand houden, wat de angst weer versterkt.

Neem nu even de tijd om op te schrijven op welke manieren jouw angst in stand kan worden gehouden.

  1. onplezierige/beangstigende symptomen die je ervaart
  2. je opvattingen en gedachten over deze symptomen
  3. alledaagse zaken die je uit de weg gaat
  4. stressvolle zaken die je op dit moment in je leven hebt

Hoe kan ik mijn angstgevoelens beter leren beheersen?

Zoals we hierboven hebben gezien, is angst geen ziekte en het kan dus ook niet worden genezen. Als we echter uit de vicieuze cirkel weten te geraken, kunnen we leren hoe we onze angsten beter kunnen beheersen. We kunnen ons op tenminste vier gebieden richten:

  1. Onze angsten beter begrijpen
  2. De fysieke symptomen verminderen
  3. Onze gedachten over onze angst veranderen
  4. Ons gedrag m.b.t. onze angst veranderen

1. Angst begrijpen

Het kan zijn dat je al een idee hebt over wat je angsten veroorzaakt. In de volgende paragraven geven we je tips over hoe je uit de vicieuze cirkel kunt breken, die je angst in stand houdt. Voor je hiermee aan de slag gaat, is het goed om eerst je angst beter te leren begrijpen. Heeft die te maken met bepaalde situaties, plaatsen of mensen, wordt het op sommige tijdstippen erger, zijn er realistische zorgen die iedereen angstgevoelens zouden bezorgen? De volgende twee oefeningen helpen je je angsten beter te begrijpen.

i) een Angstdagboek – hou twee weken lang (of langer, als je dat wilt) een dagboek bij waarin je je angsten en activiteiten per uur bijhoudt. Geef je angst een score van 0-10. Schrijf alles op wat belangrijk lijkt. Was je op je werk of thuis, wie was er bij je, wat was je aan het doen, waar dacht je aan? Op deze manier kan je je bewust worden van situaties die je angstig maken of die je mogelijkerwijs uit de weg gaat. Wat is je algemene stressniveau? Deze informatie helpt je een begin te maken met het beheersen van je angstgevoelens.

ii) Al je doorkrijgt dat je een realistische zorg of probleem hebt waarvan je vermoedt dat het je angst veroorzaakt, dan is het aan te raden dat probleem op te lossen.

Het is goed om een probleem eerst op te schrijven. Omschrijf het zo duidelijk mogelijk. “Ik heb nooit geld” is bijvoorbeeld te vaag, terwijl “Ik heb € 5000,- aan creditcardschulden” veel praktischer is. Schrijf vervolgens zoveel mogelijk oplossingen op als je kan bedenken. Het maakt niet uit of ze belachelijk lijken, het punt is er zoveel mogelijk te bedenken. Probeer te bedenken hoe je vergelijkbare problemen in het verleden het opgelost. Vraag een vriend wat hij/zij zou doen. Vraag je af wat jij een vriend zou aanraden in een vergelijkbare situatie. Mogelijke oplossingen zijn:

  • Breng alle schulden onder in één lening met minder rente
  • Stem toe in betalingen die je je kunt veroorloven
  • Raadpleeg een kredietexpert
  • Zoek parttime werk
  • Verkoop je auto
    etc

Kies wat je denkt dat de beste oplossing is en schrijf alle stappen op die nodig zijn om die oplossing te bewerkstelligen.
Wie kan helpen? Wat zou er mis kunnen gaan? Het helpt vaak om te bedenken “Wat is het ergste dat er zou kunnen gebeuren?” Als je een plan bedenkt om hiermee om te gaan, dan kan het zijn dat je angst minder wordt.  Als je probeert een oplossing te bedenken voor een probleem waar je al langere tijd mee zit, kan het zinvol zijn om te overleggen met een vriend of zelfs met een arts.

Gestresste leefstijl – algemene tips

Ons leven is tegenwoordig vaak vol stress, en spanningen stapelen zich gemakkelijk op. Hoewel we vaak geen invloed hebben op de druk van buitenaf, kunnen we wel iets doen om de druk die we op onszelf leggen te verminderen:

  • Probeer de situaties die jij als stressvol ervaart in kaart te brengen door na te gaan wanneer de spanning begint.
  • Onderneem stappen om wat je aan deze situaties zo stressvol vindt aan te pakken.
  • Neem de tijd voor zaken waar je van geniet.
  • Zoek een ontspannende hobby.
  • Zorg dat je voldoende slaap krijgt.
  • Eet een goed, gezond uitgebalanceerd dieet.
  • Beweeg regelmatig.
  • Leer te ontspannen.

2. De lichamelijke symptomen verminderen

Ontspanning
Om de ernst van de fysieke symptomen te verminderen is het nuttig om vroeg in te grijpen, door de eerste tekenen van spanning te herkennen. Als je die eenmaal herkent, kan je voorkomen dat de angst je de baas wordt door je te ontspannen. Sommige mensen ontspannen door middel van oefeningen, door naar muziek te luisteren, TV te kijken of een boek te lezen.

Anderen zijn gebaat bij een aantal duidelijke oefeningen. Dat kan yoga zijn of bandjes/CD’s. Je arts kan je wellicht informatie geven, maar oefeningen  zijn ook in de winkel te koop of via internet.

Net als andere vaardigheden, moet ontspannen worden aangeleerd en dat heeft tijd nodig. De volgende oefening leert je je spieren goed te ontspannen en helpt veel mensen om spanning en angsten in hun leven te verminderen.

Spierontspanningsoefening – Het is nuttig om eerste de instructies te lezen en ze dan gaandeweg te leren.

Kies eerst een vrij warme en comfortabele plek waar je niet gestoord wordt. Kies een tijdstip waarop je sowieso al het meest ontspannen bent. Ga liggen, zorg dat je comfortabel ligt en doe je ogen dicht. Concentreer je een paar minuten op je ademhaling, en adem langzaam en rustig: in twee-drie en uit twee drie. Spreek de woorden ‘kalm’ of ‘relax’ uit als je uitademt. De ontspanningsoefening gaat langs alle spiergroepen, waarbij je de spieren eerst spant en daarna ontspant. Adem in als je de spieren spant en uit al je ze ontspant. Begin met je handen samen te ballen. Denk aan de spanning die dit veroorzaakt in de spieren van je hand en onderarm.

Houdt de spanning een paar seconden vast en ontspan daar je hand. Let op het verschil tussen de spanning en de ontspanning. Het kan zijn dat je een lichte tinteling voelt, dit is een eerste teken dat je begint te ontspannen.

Doe nu hetzelfde met je andere hand.

Denk iedere keer als je een spiergroep ontspant hoe ze aanvoelen als ze ontspannen zijn. Probeer je niet te ontspannen, laat alleen de spanning los. Laat je spieren zich zoveel mogelijk ontspannen. Denk aan het verschil tussen spanning en ontspanning. Doe nu hetzelfde met de andere spieren in je lichaam. Span je spieren een paar secondenlang en ontspan ze. Doorleef hoe ze aanvoelen en laat de spanning los.

Het is nuttig om elke keer dezelfde volgorde aan te houden als je de spiergroepen één voor één langsgaat:

  • Handen – eerst samenballen, dan ontspannen.
  • Armen – buig je ellebogen en span je armen. Voel met name de spanning in je bovenarmen. Onthoud dat je dit een paar seconden moet doen en daarna ontspannen.
  • Nek – duw je hoofd naar achteren en rol het langzaam naar links en rechts. Voel de spanning heen en weer gaan. Buig daarna je hoofd naar voren in een gemakkelijke, ontspannen positie.
  • Gezicht – hoewel ons gezicht een aantal spieren bevat is het genoeg om je te richten op je voorhoofd en kaken. Frons eerst je wenkbrauwen. Ontspan je voorhoofd. Je kan je wenkbrauwen ook optrekken en dan ontspannen. Span nu je kaken, voel het verschil als je ontspant.
  • Borst – adem diep in, hou je adem een paar seconden in, voel de spanning, en ontspan. Adem nu weer normaal.
  • Maag – span je maagspieren tot het uiterste en ontspan.
  • Billen – knijp je billen samen, en ontspan ze weer.
  • Benen – recht je benen en trek je voeten naar je gezicht toe. Tenslotte: beweeg je tenen op en neer.

Het kan handig zijn een vriend te vragen deze instructies voor te lezen. Probeer niet te veel, laat het gewoon gebeuren. Op den duur ga je steeds beter leren te ontspannen.

Om maximaal te ontspannen is het aan te bevelen als je:

  • Iedere dag oefent.
  • Ontspanning toepast in alledaagse situaties.
  • Leert ontspannen zonder eerst je spieren te spannen.
  • Onderdelen van de ontspanningsoefeningen gebruikt in moeilijke situaties, bijvoorbeeld langzaam ademhalen.
  • Een meer ontspannen leefstijl ontwikkelt.

Vergeet niet dat ontspannen een vaardigheid is die je moet aanleren, en dat kost tijd. Hou bij hoe angstig je voor en na de oefeningen bent op een schaal van 0-10.

Ademhalingstechniek
Mensen die last hebben van angstaanvallen halen in de regel vaker (sneller) adem dan normaal (hyperventilatie). Ze kunnen daardoor het gevoel krijgen dat ze stikken of heel snel gaan ademen, waardoor ze duizelig worden, wat de angst nog meer aanwakkert.

Probeer op te letten of je dit doet en adem langzamer. Als je normaal ademhaalt zal je zien dat je al snel weer op een in-twee-drie, uit-twee-drie ritme zit. Sommige mensen gebruiken de grote wijzer op hun horloge om hun ademhalen te tellen. Andere mensen ademen in een papieren zak of in hun samengevoegde handen. Je moet dan wel je hele mond en neus bedekken.

Het kost tenminste drie minuten van langzaam ademhalen of ademhalen in een zakje voor je adem op het normale peil terug is.

Afleiding
Als je met iets anders bezig bent dan met de klachten zal je zien dat deze vaak verdwijnen. Probeer om je heen te kijken. Bestudeer dingen op detailniveau, nummerborden, de schoenen die mensen aanhebben, gesprekken. Ook hier zal het tenminste drie minuten duren voor de symptomen beginnen te verdwijnen.

Hoewel deze technieken de angst kunnen helpen verminderen, is het belangrijk te beseffen dat angst niet schadelijk of gevaarlijk is. Zelfs zonder deze technieken kan er niets verschrikkelijks gebeuren. Angst kan ons geen kwaad doen, maar het kan wel heel ongemakkelijk zijn. De technieken die we hierboven hebben beschreven kunnen helpen dat ongemak te verminderen.

3. Veranderen van je gedachten rondom angst

We hebben gezien welke rol gedachten spelen bij het in stand houden van de vicieuze cirkel van angst. Soms kan het zijn dat er beelden in je hoofd zitten.

Om een voorbeeld te geven, stel je eens voor dat je op een dag aan het rennen bent om een bus te halen. Je voelt plotseling pijn in je borst en bent helemaal buiten adem. De volgende gedachte flitst door je hoofd: “Ik krijg een hartaanval.” Dit is natuurlijk een enge gedachte, dus je hart begint sneller te kloppen, waarop jij denkt: “Er is iets goed mis met mijn hart”. Het kan zijn dat je een beeld in je hoofd hebt van een ambulance waarmee je wordt afgevoerd.

Denk nu na over de volgende vragen en schrijf de antwoorden op:

  1. Wat voor gedachten gaan er door je hoofd als je je angstig voelt?
  2. Heb je een beeld in je hoofd van wat er zou kunnen gebeuren?
  3. Zijn er gedachten die ervoor zorgen dat je je slechter voelt?

Het is niet altijd gemakkelijk te weten welke gedachten je hebt die de angst erger maken.

Dit soort gedachten kunnen in een ogenblik opkomen en weer wegzakken en ze kunnen zich tot een automatisme hebben ontwikkeld.

Probeer twee weken lang een dagboek bij te houden. Schrijf op wat je denkt als je angstig voelt.

Probeer je nu de laatste keer te herinneren dat je je heel angstig voelde. Probeer het als een film voor je te zien, met zoveel mogelijk details. Kijk nu of je de enge of nare gedachten die je hebt, op kunt schrijven.

Onthoud dat iedere gedachte telt. Geen enkele gedachte is te onbelangrijk of stom. Zelfs ‘o, nee” of “niet weer, hè” kunnen spanning en angst verhogen. Sommige gedachten zijn als nare (zich herhalende) beelden in je hoofd.

Nare, beangstigende gedachten:

Als je eenmaal weet wat je denkt, kan je beginnen met terugvechten en de vicieuze cirkel doorbreken.
Vraag jezelf met name af:

  1. Ben ik aan het overdrijven, bijv. “alles gaat vast mis, net als altijd”.
  2. Trek ik te snel conclusies, bijv. “Ik heb pijn in mijn borst, dus ik krijg een hartaanval”.
  3. Richt ik me alleen op de slechte zaken, bijv. “Ik had gisteren een rotdag” (terwijl de dagen ervoor beter waren).

Gebruik deze vragen om jezelf in staat te stellen wat terug te zeggen. Schrijf je vragen op. Je kunt dan bijvoorbeeld twee kolommen maken, één voor je angstige gedachten en een tweede voor je meer evewichtige ‘tegengedachten’. Bijvoorbeeld:

Angstige gedachten   Tegengedachten
Ik voel me duizelig, dus ik ga flauwvallen

Ik heb me al heel vaak duizelig gevoeld en ben nog nooit flauwgevallen. Ik ben ooit een keer flauwgevallen en dat voelde heel anders aan.

Ik word gek. Ik ben nog niet helemaal gek, en de dokter zegt dat angstaanvallen niet willen zeggen dat ik gek ben.

Schrijf nu een paar gedachten op en zoveel mogelijk antwoorden. De volgende vraag kan ook helpen: Wat zou ik tegen een vriend zeggen als die zulke gedachten had?

Het doel is om deze angstige gedachten sneller te ‘vangen’ en om bijna meteen te antwoorden. Het vereist de nodige oefening, maar werkt echt.

4. Je gedrag aanpassen

  • Probeer te herkennen wanneer je zaken uit de weg gaat en doe iets met deze angsten, niet allemaal tegelijk maar geleidelijk.
  • Stel jezelf kleine doelen. Schrijf die doelen op. Begin met de gemakkelijkste en vink ieder behaald doel weg.
  • Mensen maken er vaak een gewoonte van om situaties die hen angstig maken te vermijden. Angst bereikt vaak een piek en begint dan vanzelf langzaam te verdwijnen. Wat denk je dat er gebeurt als je in een angstige situatie blijft? Veel mensen denken dat het erger en erger wordt. Dit is niet het geval. Het zal langzaam minder worden.
  • Mensen doen daarnaast vaak ook dingen waardoor ze zich veilig voelen, bijvoorbeeld het vasthouden van een supermarktwagentje of gaan liggen. Hoewel dit gedrag in het begin misschien helpt, houden ze de angst ook in stand omdat mensen nooit leren dat er niets ergs gebeurt, ook al zouden ze het karretje loslaten. Probeer je ook eens voor te stellen hoe eng het is als er geen karretje was om je aan vast te houden.
  • Probeer dingen te doen om te testen of je angstige gedachten realistisch zijn, bijvoorbeeld “Zou ik echt flauwvallen als ik hier niet wegging?”

Het is echt heel belangrijk om te erkennen dat, hoe meer je iets uit de weg gaat, des te moeilijker het lijkt om de angst de baas te worden, waardoor je nog angstiger wordt.

Welke behandeling bestaat er tegen angstaanvallen?

  • De meeste mensen hebben baat bij de tips die je in deze zelfhulpgids aantreft.
  • Je huisarts of andere professional kan je ook helpen je angst de baas te worden.
  • Soms schrijven artsen medicijnen voor. Deze moeten vaak alleen gedurende korte tijd worden ingenomen om specifieke angstveroorzakende situaties te overwinnen.
  • Je arts kan je doorverwijzen als je angst met zelfhulp alleen niet verdwijnt.
  • Er zijn ook zelfhulpgroepen waar je kunt leren van je angsten af te komen.
  • Informeer ernaar bij jou in de buurt.
  • Ook op internet kun je heel veel informatie vinden, boeken om te lezen, of een keuze maken voor e-coaching.

Verschillende soorten angsten

In deze gids hebben we algemene angsten behandeld – dit wordt ook wel gegeneraliseerde angst genoemd (zie ook onze folder over ‘Gegeneraliseerde angst’). Er bestaan echter specifiekere angsten en andere problemen die verband houden met angsten. De volgende zelfhulpgidsen kunnen ook nuttig zijn:

  • Sociale angst – angst om onder de mensen te zijn.
  • Obsessief gedrag – dingen die je steeds weer moet doen.
  • Paniekaanvallen – herhaaldelijke zware angstaanvallen die ‘uit het niets’ toeslaan.
  • Depressie – gedeprimeerd gevoel en gebrek aan energie.