Arteritis temporalis

Ook wel genoemd: 
Reuscel arteritis

Wat is arteritis temporalis en wie krijgt dit?

Arteritis temporalis is een aandoening die ontstekingen aan de binnenkant van sommige slagaderlijke bloedvaten veroorzaakt. Het wordt ‘reuscel’ genoemd omdat zich abnormaal grote cellen ontwikkelen in de wand van de ontstoken vaten. Meestal zijn de vaten rond hoofd en nekgebied aangedaan. De slagader waarbij dit ontstekingsbeeld het meest voorkomt is de temporale slagader. (Je hebt een temporale slagader aan beide kanten van je hoofd in de slapen (temporalisgebied). Daarom wordt de aandoening arteritis temporalis genoemd.

Arteritis temporalis komt relatief niet zo vaak voor en treft vooral mensen van boven de zestig jaar. Het is heel zeldzaam onder het 50e jaar. Vrouwen zijn vaker aangedaan dan mannen. De oorzaak is onbekend.

Wat zijn de symptomen van arteritis temporalis?

  • Hoofdpijn is een veel voorkomende klacht. Deze kan zich plotseling ontwikkelen of het kan geleidelijke opkomen in een paar dagen of weken. De hoofdpijn kan aan een kant of beide kanten zijn, voornamelijk aan de voor- en zijkanten van het hoofd (slapen).
  • Gevoeligheid van de schedel boven de temporale vaten komt ook regelmatig voor. Je kunt een ontstoken bloedvat vaak onder de huid voelen, of in de spiegel zien.
  • Andere symptomen die kunnen ontstaan zijn: pijn in de kaak of tong vooral wanneer je kauwt of praat; problemen met zien zoals een wazig zien of plotseling tijdelijk gezichtsverlies. Deze klachten als de vaten naar de betreffende lichaamsdelen (mond, ogen) ontstoken zij en vernauwd raken waardoor de bloedtoevoer naar deze gebieden afneemt.
    Ook kunnen algemene symptomen ontstaan. Dit kan oa zijn: moeheid, depressie, nachtzweten, koorts, verlies van eetlust en gewichtsverlies.

Ongeveer de helft van de mensen met arteritis termporalis ontwikkelt ongeveer gelijktijdig een andere gerelateerde aandoening die polymyalgia rheumatica genoemd wordt. Als dit optreedt krijg je ook pijn, gevoeligheid en stijfheid van de spieren rond de schouders, heupen en in de rug. Zie de aparte folder ‘polymyalgia rheumatica’. De behandeling voor beide aandoeningen is gelijk.

Wat zijn de mogelijke complicaties van arteritis temporalis? 

Complicaties ontstaan minder snel als de behandeling direct nadat de symptomen zijn begonnen gestart wordt. Mogelijke complicaties van arteritis temporalis zijn de volgende.

Blindheid aan een of beide ogen.

Als een aangedane slagader erg ontstoken raakt, kan de bloedtoevoer die via dit vat gaat geblokkeerd raken. De vaten die hier het vaakst door getroffen raken zijn de kleine aanvoerende vaten die naar het oog gaan. Als een van deze vaten  afgesloten raakt kan dit permanente ernstige problemen veroorzaken, tot zelfs blindheid.

Problemen gerelateerd aan andere ontstoken slagaders

Andere ernstige complicaties doen zich soms voor als de ontsteking ontstaat in andere slagaders. Voorbeelden hiervan zijn een hartaanval, een aneurisma aortae (sterke verwijding van de lichaamsslagader) of schade aan de (hoofd-) zenuwen. Zelden ontstaat een beroerte of doofheid (veroorzaakt door een afgesloten slagader in de hersenen).

Heb ik tests nodig?

Een bloedtest kan uitwijzen of er een ontsteking in je lichaam is. Als de uitslagen hoge ontstekingswaarden laten zien in combinatie met de kenmerkende symptomen dan is arteritis temporalis zeer waarschijnlijk. Maar de bloedtest is niet specifiek voor arteritis temporalis (de waarde kan ook hoog zijn bij andere ontstekingen). Ook hebben sommige mensen met arteritis temporalis normale bloedwaarden.

Om de diagnose te bevestigen kan een dokter een klein stukje uit de wand van de arteria temporalis (temporale slagader) nemen (biopsie) wat onder de  microscoop wordt onderzocht. Als je arteritis temporalis hebt zijn de ontsteking en de afwijkende grote cellen in de slagaderwand te zien.