Baarmoederkanker

Ook wel genoemd: 
Uteruscarcinoom

Wat is de baarmoeder?

De uterus (baarmoeder) zit in de onderbuik achter de blaas. In de baarmoederholte groeit de baby als je zwanger bent. Het binnenste bekleding van de baarmoeder wordt het endometrium genoemd. Dit bouwt zich op en wordt dan elke maand afgestoten als een 'menstruatie' bij vrouwen tot ze in de menopauze komen. De dikste laag van de baarmoeder wordt het myometrium genoemd en is gemaakt van gespecialiseerd spierweefsel.

Het onderste gedeelte van de baarmoeder is de baarmoederhals die iets in het bovenste gedeelte van de vagina uitstulpt. In de bovenkant van de baarmoeder monden links en rechts de eileiders uit die de eitjes vervoeren die zijn vrijgekomen uit de eierstokken (‘eisprong’) tot in de baarmoederholte.

Wat is kanker?

Kanker is een ziekte van de cellen in het lichaam. Het lichaam is opgebouwd uit miljoenen kleine cellen. Er zijn veel verschillende soorten cellen in het lichaam, en veel verschillende soorten kanker die ontstaan uit die verschillende soorten cellen. Wat alle vormen van kanker met elkaar gemeen hebben is dat de kankercellen abnormaal zijn en zich ongebreideld vermenigvuldigen. Een kwaadaardige tumor is een 'knobbeltje' of 'groei' van weefsel bestaande uit kankercellen die zich blijven vermenigvuldigen. Kwaadaardige tumoren kunnen doorgroeien in nabijgelegen weefsels en organen wat schade kan veroorzaken.

Kwaadaardige tumoren kunnen zich ook verspreiden (uitzaaien)naar andere delen van het lichaam. Dit gebeurt als bepaalde cellen afbreken van de eerste (primaire) tumor en worden vervoerd via de bloedbaan of lymfekanalen naar andere delen van het lichaam. Deze kleine groepen cellen kunnen zich ook weer vermenigvuldigen om "secundaire" tumoren (metastasen) te vormen in één of meer delen van het lichaam. Deze secundaire tumoren kunnen ook weer groeien, doorgroeien in nabijgelegen weefsels en schade aanbrengen, en ze kunnen zich ook weer uitzaaien (metastaseren). Sommige kankers zijn ernstiger dan anderen, sommige kunnen beter behandeld worden dan andere (met name als de diagnose in een vroeg stadium wordt gesteld) en sommige hebben betere vooruitzichten (prognose) dan anderen.

Dus, kanker is niet één aandoening op zich, maar kan verschillende vormen aannemen. In elk geval is het belangrijk om precies te weten wat voor soort kanker zich heeft ontwikkeld, hoe groot het is geworden en of het zich heeft uitgezaaid. Weet je dit dan kun je betrouwbare informatie zoeken en vragen over behandelingsmogelijkheden en prognose. 
Zie de afzonderlijke folder genaamd 'Kanker - Wat is kanker en wat zijn tumoren' voor meer informatie over kanker in het algemeen.

Wat is baarmoederkanker?

meeste kankervormen van de baarmoeder ontwikkelen uit cellen in het endometrium (endometriumkanker). Kanker die zich ontwikkelt uit spiercellen in het myometrium (uterussarcomen) is zeldzaam en wordt niet verder behandeld in deze folder. Baarmoederhalskanker (kanker van de baarmoederhals) is totaal verschillend van baarmoederkanker en wordt behandeld in een aparte folder.

De rest van deze folder heeft alleen betrekking op endometriumkanker van de baarmoeder.

Endometriumkanker

De meeste gevallen ontwikkelen zich bij vrouwen tussen de 60 en 80 jaar. Slechts in 5% van de gevallen ontwikkelt het zich bij vrouwen jonger dan 40 jaar.Per jaar overlijden gemiddeld 350 vrouwen aan deze vorm van kanker. Dat is een laag aantal – en dat komt omdat het eerste signaal abnormaal, postmenopauzaal bloedverlies is – een signaal waarvan je snel weet dat je ermee naar een arts moet gaan.

Soort en de kwaliteit van endometriumkanker
De meeste gevallen van endometriumkanker zijn zgn. adenomen. Deze komen voort uit de cellen die het klierweefsel in het slijmvlies van het  endometrium vormen. Een zgn. Pipelle-biopt van weefsel kan worden bekeken onder de microscoop. Door te kijken naar bepaalde functies van de cellen kan de kanker worden 'beoordeeld' op mate van kwaadaardigheid (maligniteit).

  • Stadium 1 (goede differentiatie) - de cellen zien er redelijk vergelijkbaar uit met de normale endometriumcellen. De kankercellen zijn "goed van aanleg en opbouw". Deze kankercellen hebben de neiging om heel langzaam te groeien en te vermenigvuldigen en zijn niet zo "agressief".
  • 2 (matige differentiatie).
  • 3 (slechte differentiatie) - de cellen zien er zeer abnormaal. Deze kankercellen hebben de neiging om vrij snel te groeien en te vermenigvuldigen en zijn meer 'agressief'. 
    Er zijn ook enkele zeldzamere soorten endometriumkanker, deze worden hier verder nietbesproken.