Blaaskanker

Wat is de blaas?

De blaas maakt deel uit van het urinesysteem van het lichaam. Hij bevindt zich onderin de buik. De blaas vult zich met urine en van tijd tot tijd wordt dit afgevoerd via een buis, genoemd de urethra. Bij mannen gaat de urine vervolgens door de prostaat en wordt via de penis uit het lichaam geloosd. Bij vrouwen is de urethra veel korter. Hij opent net boven de vagina.

Urine wordt in de nieren gemaakt en bevat water en afvalstoffen uit het lichaam. Vanuit elke nier loopt een urinebuisje naar de blaas.

De cellen die de binnenzijde van de blaas bekleden worden tussencellen of urotheliale cellen genoemd. Onder de bekleding bevindt zich een dun laagje cellen dat de lamina propria genoemd wordt.

Het buitenste deel van de blaaswand bestaat uit dik spierweefsel, dat van tijd tot tijd samentrekt om de urine naar buiten te duwen.

Wat is kanker?

Kanker is een ziekte van de lichaamscellen. Het lichaam bestaat uit miljoenen van die cellen. Er zijn heel veel verschillende soorten cellen en daardoor kunnen er ook heel veel verschillende soorten kanker ontstaan. Wat bij alle soorten kanker echter hetzelfde is, is dat de kankercellen zich abnormaal en ongecontroleerd vermeerderen.

Een kwaadaardige tumor is een bult of 'vergroeiing', bestaande uit weefsel dat is opgebouwd uit kankercellen. Een van de eigenschappen van zo'n tumor is, dat er steeds meer cellen ontstaan, waardoor die tumor groeit. Kwaadaardige tumoren kunnen naastgelegen weefsel en organen aantasten en schade veroorzaken.

Kwaadaardige tumoren kunnen er ook voor zorgen dat kanker zich door het lichaam verspreidt. Dat gebeurt als een paar cellen van de (primaire) tumor afbreken en via de bloedsomloop of de lymfeklieren in andere delen van het lichaam terechtkomen.

Die kleine groep cellen kan gaan groeien en een tweede tumor vormen (metastase of 'dochtergezwel'). Vervolgens kunnen ook deze 'dochtergezwellen' weer cellen verspreiden door het lichaam. Sommige soorten kanker zijn ernstiger dan andere. Bepaalde soorten zijn ook makkelijk te behandelen (vooral als ze vroeg ontdekt worden).

Kanker is dus lang niet altijd en bij iedereen hetzelfde. Daarom is het erg belangrijk om heel precies na te gaan om welk type het gaat, hoe het zich tot dan toe heeft ontwikkeld, hoe groot de tumor is en of er uitzaaiingen zijn. Daardoor is het mogelijk om een betrouwbare, mogelijk behandeling te bepalen, met uitzicht op resultaat.

(Lees ook het artikel: 'Kanker - Wat is kanker? En wat zijn tumoren? Voor een algemeen inzicht in kanker).

Wat is blaaskanker en hoe algemeen komt het voor?

Blaaskanker is een vrij algemeen voorkomende vorm van kanker. Jaarlijks wordt het in Nederland bij ongeveer 5200 mensen geconstateerd. In de meeste gevallen ontstaat het in de tussencellen of urotheliale cellen die de binnenzijde van de blaas bekleden.

Dit artikel behandelt alleen deze soort van blaaskanker. Er zijn ook nog andere vormen, maar die zijn vrij zeldzaam.

Blaaskanker, ontstaan vanuit tussencellen of urotheliale cellen kan worden verdeeld in twee groepen:

  • Oppervlakkige tumoren. Hiervan is in 4 op de 5 gevallen sprake. Ze bevinden zich op of net onder de bekleding aan de binnenzijde van de blaas. Soms vermeerderen de kankercellen zich in de vorm van kleine wratjes op de binnenzijde van de blaas.
  • Spier-invasief groeiende tumoren. Deze komen in 1 op de 5 gevallen voor. Ze verspreiden zich binnen de spierlaag van de blaas en soms zelfs door de wand heen.

De behandelingen en vooruitzichten van beide groepen zijn heel verschillend. Oppervlakkige tumoren zaaien meestal niet uit en meestal is behandeling met goede resultaten mogelijk. Behandeling is absoluut noodzakelijk, omdat een oppervlakkige tumor kan uitgroeien tot een spier-invasieve tumor. Bij zo'n spier-invasieve tumor is de kans op uitzaaiingen beduidend groter (metastase) en ook ligt de kans op genezing een stuk lager.