Borstkanker

Ook wel genoemd: 
Mammacarcinoom

De borsten

Het weefstel waaruit de borsten bestaan, zit vast aan spieren op de borstkas. Vanaf daar loopt een deel door tot in de oksel. Borsten bestaan uit:

  • Een groot aantal ‘kwabbetjes’, bestaande uit klierweefsel. Dit zijn de zogenoemde ‘melkklieren’, die zorgen voor de productie van moedermelk na een zwangerschap.
  • Melkbuisjes, die de melk van de melkklieren naar de tepel leiden.
  • Vetweefsel en bindweefsel
  • Bloedvaten, lymfevaten en zenuwen (zoals overal in het lichaam).

Veel vrouwen geven aan dat hun borsten zwaarder en gevoeliger worden voorafgaand aan de menstruatie. De grootte en de vorm van de borsten verandert ook als vrouwen ouder worden, bij verandering van gewicht en bij zwangerschap.
Het is erg belangrijk dat je je eigen borsten goed kent. Hoe voelen ze ‘normaal’ aan? Hoe zien ze er uit? Verandert er iets, ga dan naar je dokter.

Wat is kanker?

Kanker is een ziekte van de lichaamscellen. Het lichaam bestaat uit miljoenen van die cellen. Er zijn heel veel verschillende soorten cellen en daardoor kunnen er ook heel veel verschillende soorten kanker ontstaan. Wat bij alle soorten kanker echter hetzelfde is, is dat de kankercellen zich abnormaal en ongecontroleerd vermeerderen.

Een kwaadaardige tumor is een bult of ‘vergroeiing’, bestaande uit weefsel dat is opgebouwd uit kankercellen. Een van de eigenschappen van zo’n tumor is dat er steeds meer cellen ontstaan, waardoor die tumor groeit. Kwaadaardige tumoren kunnen naastgelegen weefsel en organen aantasten en schade veroorzaken.

Kwaadaardige tumoren kunnen er ook voor zorgen dat kanker zich door het lichaam verspreidt. Dat gebeurt als een paar cellen van de (primaire) tumor afbreken en via de bloedsomloop of de lymfeklieren in andere delen van het lichaam terechtkomen.

Die kleine groep cellen kan gaan groeien en een tweede tumor vormen (metastase of ‘dochtergezwel’). Vervolgens kunnen ook deze ‘dochtergezwellen’ weer cellen verspreiden door het lichaam.

Sommige soorten kanker zijn ernstiger dan andere. Bepaalde soorten zijn ook makkelijk te behandelen (vooral als ze vroeg ontdekt worden).

Kanker is dus lang niet altijd en bij iedereen hetzelfde. Daarom is het erg belangrijk om heel precies na te gaan om welk type het gaat, hoe het zich tot dan toe heeft ontwikkeld, hoe groot de tumor is en of er uitzaaiingen zijn. Daardoor is het mogelijk om een betrouwbare, mogelijke behandeling te bepalen, met uitzicht op resultaat.
(Lees ook het artikel: ‘Kanker – Wat is kanker? En wat zijn tumoren? Voor een algemeen inzicht in kanker).

Wat is borstkanker?

Borstkanker is een van de meest voorkomende vormen van kanker. Ongeveer één op de negen vrouwen krijgt er mee te maken. Jaarlijks worden in Nederland ruim 12.500 nieuwe gevallen geconstateerd. In de meeste gevallen bij vrouwen ouder dan 50 jaar, maar borstkanker kan ook op jongere leeftijd ontstaan. Ook mannen kunnen borstkanker krijgen, maar dat is heel zeldzaam. Borstkanker ontstaat doordat zich kankercellen ontwikkelen in een melkbuisje of een melkklier in een (van de) of beide borsten.

Er bestaat een aantal verschillende ‘soorten’ borstkanker. Om de juiste behandeling te krijgen is het erg belangrijk, dat precies bekend is om welke soort borstkanker het gaat. We geven hierna een algemeen beeld van de diverse soorten borstkanker. Als bij jou borstkanker wordt ontdekt, dan zal je specialist je precies kunnen vertellen welke soort jij hebt.

Invasief of ‘in situ’
De meeste gevallen van borstkanker worden ontdekt, als een tumor vanuit een melkbuisje of melkklier in het omringende weefsel groeit. Dit wordt invasieve kanker genoemd.
Invasieve borstkanker wordt ook nog eens verdeeld in soorten waarbij de kankercellen, behalve in het omliggende weefsel, ook in de plaatselijke bloedvaten en lymfeklieren zijn doorgedrongen en soorten waarbij dit niet het geval is.

Bij sommige vrouwen wordt de kanker al ontdekt als alle kankercellen zich nog in het melkbuisje of in de melkklier bevinden. Dit wordt (in het Latijn) ‘carcinoma in situ’ (‘kanker op zijn plek’) genoemd, omdat de tumor nog niet in het omliggende weefsel is doorgedrongen. In de meeste gevallen komt deze niet-invasieve kankersoort voor in een melkbuisje.  Een kanker ‘in situ’ is makkelijker te behandelen en heeft betere vooruitzichten op genezing dan een invasieve kanker.

Rangschikking van de kankercellen in gradaties
Een stukje weefsel met kankercellen kan onder een microscoop bekeken worden. Door bepaalde eigenschappen van de cellen te bepalen, kunnen ze gerangschikt worden in ‘gradaties’. Grofweg gezegd, kunnen we stellen dat hoe lager de kankercellen gerangschikt worden, hoe beter ze zullen reageren op een behandeling, zoals chemotherapie of een bestraling.

  • Eerste graad – de kankercellen lijken slechts langzaam te groeien en zijn minder ‘agressief’.
  • Tweede graad – een matig agressieve vorm.
  • Derde graad – de kankercellen lijken snel te groeien en zijn ‘agressief’.

Aanwezigheid van receptoren
Sommige kankercellen bevatten receptoren waaraan bepaalde soorten hormonen of proteïnen (eiwitten) zich kunnen binden. Bij kanker wordt meestal getest op de volgende soorten receptoren:

  • Hormonen. Onderzoek van een aantal kankercellen kan aantonen dat ze oestrogene receptoren bevatten (oestrogeen is een vrouwelijk hormoon). Over het algemeen zullen bij  zeker 60% van de gevallen van borstkanker de receptoren ‘oestrogeen positief’ zijn. De behandeling kan er uit bestaan om deze oestrogenen te blokkeren (zie verderop).
  • HER2.  Sommige kankercellen bevatten receptoren voor het eiwit HER2, dit is een groeifactor die de groei van de kanker kan stimuleren. Over het algemeen zullen bij ongeveer 20% van de gevallen van borstkanker de receptoren ‘HER2-positief’ zijn.