Chronische buitenoorontsteking

Ook wel genoemd: 
Chronische otitis externa

Wat is otitis externa?

Otitis externa is een ontsteking van de gehoorgang die veroorzaakt kan worden door infectie, allergie of andere oorzaken.  Symptomen zijn jeuk, oorafscheiding, tijdelijke vermindering van het gehoorvermogen en pijn.  De meeste aanvallen van oorontsteking genezen binnen een week met oordruppels of –sprays, waarin meestal een antibiotica en/of een corticosteroïde verwerkt is. De antibiotica genezen de infectie en de corticosteroïden verminderen de jeuk en de ontsteking. Maar in sommige gevallen wordt de oorontsteking chronisch en duurt dan een aantal weken of meer.

De redenen waarom otitis externa chronisch kan worden en mogelijke behandelingen

Gevoelige oren
Sommige mensen schijnen aanleg te hebben voor otitis externa. Als er water, shampoo, zeep, haarspray etc, in de oren komt, dan kan dit irritatie en jeuk veroorzaken. Men gaat dan in de oren peuteren of krabben, waardoor schade aan de wand van het oorkanaal toegebracht wordt en ontsteking kan ontstaan. Een ontstoken huid kan stel infecteren. Er ontwikkelt zich dan een vicieuze cirkel. De ontsteking en de infectie kunnen meer jeuk veroorzaken, het krabben maakt het weer erger, enz.

De infectie gaat dus verder als je doorgaat met in je oren te peuteren of te krabben, ondanks de behandeling. Dus:

  • Niet proberen in het oor te krabben of te peuteren met vingers, wattenstaafjes, handdoeken enz.
  • De gehoorgang niet schoonmaken met wattenstaafjes. Deze krassen en zorgen voor irritatie, en duwen de oorsmeer en afscheiding verder in het oor terug. Het oor maakt zichzelf schoon, en oorsmeer zal er stukje bij beetje uitvallen.
  • Probeer te voorkomen dat er zeep en shampoo in de gehoorgang terecht komt. Dit is mogelijk door tijdens het douchen een watje met zachte witte paraffine (bv vaseline) in het buitenoor te stoppen.
  • Gebruik geen hoekjes van handdoeken of wattenstaafjes om water te drogen dat in het oor terechtgekomen is.  Hierdoor wordt alles verder in het oor terug geduwd. Laat de oren gewoon drogen. 
  • Als je gaat zwemmen probeer dan de oren droog te houden. Dit kan door een strakke badmuts die je over je oren trekt te dragen. Sommige zwemmers gebruiken siliconen – of  rubberoordoppen, maar deze kunnen alleen gebruikt worden als ze de wand van de gehoorgang niet irriteren.

Laat de afscheiding gaan
In de regel is het beter geen wattenpropjes in de gehoorgangen te laten. Dit houdt de afscheiding tegen die er juist uit moet. Maar als er veel afscheiding is, dan kan het nodig zijn een licht wattenpropje in het buitenste deel van de gehoorgang te laten om de afscheiding op te vangen. Als je watjes gebruikt, vervang die dan regelmatig door schone.
Oordruppels
Soms kan oorontsteking niet genezen omdat de oordruppels niet op de juiste wijze gebruikt worden. Ze moeten zo vaak als voorgeschreven ingebracht worden. Als de druppels snel weer uit het oor vloeien, dan is er kans dat ze niet goed werken. Als je druppelt:

  • Ga dan liggen met het aangedane oor naar boven.
  • Doe meerdere druppels in het oor, en blijf 1-2 minuten in deze houding liggen.
  • Druk een paar keer op het kraakbeen vooraan de gehoorgang om de druppels dieper in het oor te duwen.

Resistente bacteriën

Sommige bacteriën, die de gehoorgang besmetten, zijn resistent tegen bepaalde antibiotica oordruppels. Overgaan op een ander soort oordruppels kan geadviseerd worden in gevallen waar het eerste middel op de juiste manier gebruikt is, maar na ongeveer een week geen verbetering te zien gaf.

Soms wordt er een uitstrijkje van de afscheiding gemaakt en naar het laboratorium gezonden. Dit kan helpen te bepalen welke bacterie verantwoordelijk is voor de infectie en welk antibioticum het beste tegen deze bacterie gebruikt kan worden. Als de infectie ernstig is, kunnen antibioticatabletten noodzakelijk zijn, in combinatie met de druppels.

De afscheiding weghalen
Een arts of verpleegkundige kan de gehoorgang schoonmaken. Ze doen dit door middel van watjes op een speciaal staafje dat voorzichtig in het oor geduwd wordt om afscheiding weg te vegen. Soms is een verwijzing naar een keel-, neus-, oorspecialist nodig. Soms kan men door zuigen of uitspuiten de afscheiding die zich in de gehoorgang bevindt weghalen. Het kan zijn dat regelmatig schoonmaken - om de paar dagen - nodig is, totdat de oorontsteking verdwenen is.

Een kompres als het oorkanaal erg opgezet is
Een kompres is een stukje gaas dat in antibioticadruppels gedrenkt is. Het wordt voorzichtig door de arts of het verplegend personeel in de gehoorgang geplaatst. Het kompres zorgt ervoor dat de antibiotica steeds ter plekke zijn en tot het binnenste deel van de gehoorgang doordringen. Een kompres kan regelmatig vervangen worden.

Pijnstillers
Paracetamol of Ibuprofen verlichten bijna alle pijn.  Soms zijn sterkere pijnstillers nodig. Een warme doek tegen het oor houden kan de pijn ook verzachten.

Nog steeds geen succes?

De bovenstaande behandelingen zullen waarschijnlijk de meeste gevallen van oorontsteking doen herstellen. Als de aandoening aanhoudt kan de arts een paar andere zaken bekijken.

Allergie
Sommige mensen ontwikkelen een allergie of een gevoeligheid voor oordruppels die tegen oorontsteking gebruikt worden. De jeuk en de afscheiding kunnen dan erger worden, in plaats van beter. Als hiervoor vermoeden bestaat, dan kan het advies zijn om over te gaan op een oordruppel die minder allergie opwekt. Soms kan de arts adviseren te stoppen met alle oordruppels waar antibiotica inzit. Men kan een oordruppel met alleen corticosteroïden proberen om de ontsteking te verminderen.

Verwijzing naar een specialist voor een stukje huidonderzoek is soms noodzakelijk om uit te vinden wat de allergie veroorzaakt. Bijvoorbeeld de antibiotica, of een conserveringsmiddel in een bepaalde oordruppel.

Mycose (schimmelinfectie)
De meeste infecties van het oorkanaal worden veroorzaakt door bacteriën. Deze bacteriën worden meestal vernietigd met antibioticadruppels.  Een minder gangbare oorzaak van chronische otitis externa is een schimmelinfectie. Schimmels worden niet door antibiotica vernietigd - antibiotica en corticosteroide oordruppels maken de schimmelinfectie feitelijk erger. Men kan een schimmelinfectie vermoeden als de oorontsteking niet met de normale behandeling geneest. Men kan een uitstrijkje maken om de diagnosis te bevestigen. Schimmelinfecties in de oren zijn moeilijk te behandelen. Het kan meerdere weken duren, met een behandeling met antischimmel oordruppels en/of tabletten, voordat de schimmelinfectie in het oor genezen is.

Middenoorontstekingen
Als de gehoorgang vol afscheiding zit kan het moeilijk worden voor de arts om vast te stellen of de infectie afkomstig is van het buitenoor (otitis externa) of van het middenoor (otitis media) door een gescheurd trommelvlies. Als de oorzaak niet duidelijk is wordt men waarschijnlijk naar een specialist (KNO-arts) verwezen.

Huidaandoeningen
Soms kan de ontsteking in de gehoorgang een locale huidaandoening zijn zoals een kleine plek eczeem of psoriasis. De symptomen in het oor kunnen lijken op infectie, maar bacteriën of schimmels zijn niet de oorzaak. Dit is zeldzaam maar de ontsteking in het oor kan zo nu en dan oplaaien, net als de huidafwijkingen. De behandeling die meestal voorgesteld wordt is corticosteroïde oordruppels zodra de symptomen opvlammen.

Verwijzing naar een specialist
Dat kan noodzakelijk zijn voor behandeling zoals de gehoorgangen van afscheiding ontdoen, als er sprake is van schimmel, of voor een nader onderzoek van de oren.

Het voorkomen van otitis externa

Oorontsteking van de uitwendige gehoorgang heeft de neiging terug te komen. Daar is minder kans op als je de bovenstaande adviezen volgt, in het hoofdstukje 'gevoelige oren'. Om kort te gaan, probeer de gehoorgangen droog te houden en te vermijden dat er zeep of shampoo in komt. Het allerbelangrijkste is het vermijden van krabben of peuteren in de gehoorgangen met vingers, handdoeken, wattenstaafjes, of iets anders