Chronische ontsteking van de alvleesklier

Ook wel genoemd: 
Chronische pancreatitis

Wat is de alvleesklier?

De pancreas, of alvleesklier, bevindt zich in het bovenste deel van de buik en is achter de maag en de darmen gelegen. Deze maakt een substantie aan, waarin enzymen (chemische stoffen) zitten die nodig zijn om voedsel te verteren. De enzymen worden in de alvleeskliercellen gemaakt en worden via kleine gangetjes vervoerd. Deze gangetjes komen als de takken van een boom samen, om zo de hoofdgang van de alvleesklier te vormen.

Zo wordt het enzymrijke vocht naar de twaalfvingerige darm (deel van de ingewanden net na de maag) gevoerd. De enzymen zijn inactief in de alvleesklier (anders zouden ze de alvleesklier verteren). Ze worden pas in de twaalfvingerige darm 'geactiveerd' om het voedsel te verteren.

Groepen speciale cellen, Eilandjes van Langerhans geheten, liggen door de alvleesklier verspreid.
Deze cellen maken de hormonen insuline en glucagon. Deze hormonen worden direct in de bloedbaan afgezet (afgescheiden) om het bloedsuikerniveau te regelen.

De galgang vervoert galvocht van de lever naar de galblaas, en komt uit in de alvleeskliergang, net voordat deze in de twaalfvingerige darm uitkomt. Het galvocht komt daarmee ook in de twaalfvingerige darm en helpt het voedsel te verteren.

Wat is pancreatitis?

Pancreatitis betekent ontsteking van de alvleesklier. Er zijn twee soorten.

  • Acute pancreatitis – waarbij de ontsteking zich snel ontwikkelt, binnen een paar dagen. De aandoening verloopt in 85% van de gevallen mild en de sterftekans is ong. 3%. De ontsteking verdwijnt meestal volledig en richt geen blijvende schade aan.  Soms echter kan het ernstig verlopen (15% van de gevallen). Intensieve behandeling en opname op een Intensive Care is dan nodig. De sterftekans bij deze ernstige vorm is 30-70%). Acute pancreatitis wordt verder niet in deze folder behandeld.
  • Chronische pancreatitis – betekent dat  de ontsteking aanhoudend of telkens terugkerend is. We spreken van chronische pancreatitis als de ontsteking langer dan 6 maanden aanhoudt. De ontsteking heeft de neiging minder intens te zijn dan de acute pancreatitis, maar omdat het aanhoudend is, kan het littekenvorming en schade veroorzaken.

Wat gebeurt er bij chronische pancreatitis?

Een aanhoudende ontsteking ontwikkelt zich in de alvleesklier. De reden waarom alcohol of andere factoren deze ontsteking voortbrengen is niet duidelijk. Op den duur leidt de ontsteking tot littekens en schade aan delen van de alvleesklier. Als er sprake is van veel littekens en schade, worden er misschien niet genoeg enzymen en insuline meer aangemaakt. Gebrek aan enzymen veroorzaakt slechte voedselvertering. Een gebrek aan insuline veroorzaakt suikerziekte. Littekenvorming kan productie en doorstroming van enzymen tegenhouden. Ook kan in de littekentjes kalkafzetting optreden met steenvorming (ook hier is de reden waarom dit gebeurt niet duidelijk). De stenen zijn met röntgenstraling te zien. Ook door steentjes kan de productie en doorstroming in de alvleesklier afgeremd worden.
Chronische pancreatitis vordert vaak erg langzaam. De tijd tussen het begin van de ontsteking tot de fase van schade, littekens, kalkstenen en dan spijsverteringsproblemen is vaak een aantal jaren, want heeft de pancreas altijd overcapaciteit. Er kan dus veel schade optreden voor dit echt tot ziekte en tekort aan productie van enzymen en hormonen leidt. Het proces kan maanden, zelfs jaren doorgaan voordat de symptomen, zoals pijn, voor het eerst gemerkt worden.