COPD

Ook wel genoemd: 
Chronisch obstructieve longziekten

Wat is COPD?

COPD is een algemene term voor chronische bronchitis en/of longemfyseem.

  • Chronisch betekent aanhoudend
  • Bronchitis is een ontsteking aan de bronchiën (de grotere luchtwegen in de longen). 
  • Longemfyseem is een beschadiging aan de kleinere luchtwegen (bronchioli) en longblaasjes (alveoli) in de longen.

Chronische bronchitis of longemfyseem kan een obstructie (vernauwing) van de luchtwegen veroorzaken. In de regel komen ze samen voor. De term COPD wordt gebruikt om luchtwegen te beschrijven die vernauwd zijn als gevolg van chronische bronchitis, longemfyseem, of beide.

Hoe vaak komt COPD voor?

COPD komt vaak voor. In Nederland komt COPD in vergelijking met de ons omringende landen ongeveer even vaak voor. Er is niet echt een stijging van het aantal gevallen. Wel komen er meer vrouwen met COPD dan vroeger (meer vrouwen die roken) en ligt het sterftecijfer in Nederland tgv COPD iets hoger dan in de ons omringende landen. Het komt het meest voor bij mensen boven de 40. Het is verantwoordelijk voor meer ziekteverzuim dan welke andere aandoening dan ook. Een opvlamming van COPD is één van de meeste komende redenen voor ziekenhuisopname.

Wat is de oorzaak van COPD?
In verreweg de meeste gevallen wordt COPD veroorzaakt door roken. Hier bestaat geen twijfel over. De binnenkant van de luchtwegen raakt ontstoken en beschadigd door het roken. Ongeveer20% van de mensen die een pakje per dag roken, en zeker 25% van de mensen die twee pakjes per dag roken krijgen COPD als ze doorgaan met roken. Luchtvervuiling en vervuiling op de werkplek kunnen ook een rol spelen, of de aandoening verergeren. Mensen die nooit hebben gerookt krijgen echter heel zelden COPD.

Wat zijn de symptomen van COPD?
Hoesten is meestal het eerste symptoom. Het hoesten gaat gepaard met slijm opgeven. In het begin komt en gaat het, en daarna wordt het gaandeweg aanhoudend (chronisch).  Het hoesten kan eerst doen denken aan een ‘rokershoest’. Het is wanneer de kortademigheid begint dat mensen zich echt zorgen beginnen te maken.

  • Kortademigheid (‘buiten adem zijn’) en piepen komen meestal in het begin alleen maar voor als je je inspant, bijvoorbeeld als je de trap oploopt. Als je blijft roken worden deze symptomen met de jaren erger. Het kan zelfs een punt bereiken dat het verontrustend wordt.
  • Slijm – de beschadigde luchtwegen maken veel meer slijm aan dan normaal. In de meeste gevallen wordt er elke dag een heleboel slijm opgehoest.
  • Luchtweginfecties komen vaker voor bij mensen met COPD. De symptomen kunnen erger worden bij zo’n infectie. Het slijm wordt meestal geel of groen van kleur tijdens een infectie.

Wat is het verschil tussen COPD en astma?
De symptomen van COPD en astma lijken op elkaar. Het zijn echter verschillende aandoeningen. In het kort:

  • Bij COPD ontstaat er permanente schade aan de luchtwegen. De vernauwingen aan de luchtwegen zijn blijvend. Behandelingen om de vernauwing te verhelpen zijn beperkt.
  • Bij astma zijn de luchtwegen ontstoken, waardoor de spieren in de luchtwegen samenknijpen. Hierdoor vernauwen de luchtwegen. De symptomen ‘komen en gaan’ meestal en zijn niet altijd even erg. Behandeling om de ontsteking te verminderen  en de ‘luchtwegen te openen’ werkt in de regel zeer goed.

Zowel astma als COPD komen veel voor en sommige mensen hebben beide aandoeningen.

Is onderzoek noodzakelijk?

Vaak wordt er een spirometrie uitgevoerd om de diagnose te bevestigen. Deze test meet de hoeveel lucht die je in een machine kunt blazen. Ook wordt de één seconde waarde berekend: de hoeveelheid lucht die je in één seconde kunt uitblazen. Deel je de één seconde waarde door de totale hoeveelheid lucht die je in één adem kunt uitblazen, dan is dat de spirometriewaarde. Een lage waarde geeft aan dat je vernauwde luchtwegen hebt. Een lage waarde in combinatie met de typische symptomen van COPD vormt in de meeste gevallen een bevestiging van de diagnose.

Samenvatting

  • COPD wordt meestal veroorzaakt door roken
  • De symptomen worden zeker erger als je blijft roken.
  • De symptomen worden hoogstwaarschijnlijk niet veel erger als je stopt met roken.
  • Behandeling met inhalers verlicht vaak de symptomen, hoewel de al aangebrachte schade nooit kan worden hersteld.
  • Een plotselinge opvlamming van de symptomen, vaak tijdens een luchtweginfectie, kan worden bestreden met een verhoging van de dosering van de gebruikelijke behandelingen. Het kan worden gecombineerd met een korte kuur van corticosteroïden en/of antibiotica.