Diabetes en hoge bloeddruk

Ook wel genoemd: 
Diabetes en hypertensie

Wat is bloeddruk?

Bloeddruk is de druk van het bloed in je bloedvaten. Deze wordt gemeten in millimeters kwik (mm Hg). Je bloeddruk wordt geregistreerd als twee getallen. Bijvoorbeeld 150/95 mm Hg. Dit wordt gezegd als ‘150 over 95’.

  • Het bovenste (eerste) getal is de systolische druk. Dit is de druk in de bloedvaten als het hart samentrekt.
  • Het onderste (tweede) getal is de diastolische druk. Dit is de druk in de bloedvaten als het hart rust tussen elke hartslag.

Wat is hoge bloeddruk?

Dit is niet zo eenvoudig te beantwoorden als het lijkt. Algemeen geldt dat hoe hoger de bloeddruk is, hoe groter het risico voor de gezondheid. Afhankelijk van verschillende factoren kan het niveau waarop de bloeddruk te hoog is variëren van persoon tot persoon.

Als je diabetes hebt zonder complicaties
Je wordt gewoonlijk geadviseerd om medicijnen te nemen om je bloeddruk te verlagen als je bloeddruk 140/90 mm Hg of hoger is.

Als je diabetes hebt met bepaalde complicaties
Je wordt gewoonlijk geadviseerd om medicijnen te nemen om je bloeddruk te verlagen als je bloeddruk 130/80 mm Hg of hoger is. Vooral als je niercomplicaties hebt ten gevolge van diabetes.

Mensen zonder diabetes
De grens vanaf waar het hoog is ligt bij 140/90 of hoger. Echter mensen zonder diabetes en met een laag risico op het ontwikkelen van gezondheidsproblemen worden niet geadviseerd om medicijnen te nemen voor de bloeddruk, tenzij de bloeddruk 160/100 mm Hg of hoger is.

Opmerking: hoge bloeddruk betekent dat de bloeddruk nog steeds hoger dan de grens is, op elk meetmoment. Dit betekent dat de bloeddruk hoger blijft dan dat hij zou moeten zijn en dus niet zomaar een meting waarbij het gehalte toevallig hoog was omdat je bv. gestrest was. Hoge bloeddruk kan zijn:

  • Alleen een hoge systolische druk, bijvoorbeeld 170/70 mm Hg.
  • Alleen een hoge diastolische druk, bijvoorbeeld 120/104 mm Hg.
  • Of beiden bijvoorbeeld 170/110 mm Hg.

Hoe vaak komt hoge bloeddruk voor?

In Nederland heeft ongeveer de helft van de mensen boven de 65 en ongeveer 25% van de volwassenen van middelbare leeftijd een hoge bloeddruk. Het komt minder vaak voor bij jongere volwassenen. De meeste gevallen zijn matig hoog (tot 160/100 mm Hg). Maar ten minste 5% van de volwassenen heeft een bloeddruk van 160/100 mm Hg of hoger. Hoge bloeddruk komt vaker voor bij mensen:

  • Met diabetes. Ongeveer 3 op de 10 mensen met diabetes type 1 en meer dan de helft van mensen met diabetes type 2 ontwikkelen uiteindelijk een hoge bloeddruk.
  • Van de Afrikaanse en Caribische oorsprong.
  • Van het Indiase subcontinent.
  • Met een familievoorgeschiedenis van hoge bloeddruk.
  • Met een bepaalde leefstijl: dat wil zeggen degenen die: overgewicht hebben, veel zout eten, te weinig groenten en fruit eten, niet voldoende lichaamsbeweging hebben, of veel alcohol drinken.

Heb ik onderzoek nodig?

Als bij jou een hoge bloeddruk is vastgesteld dan is het waarschijnlijk dat je wordt onderzocht door je arts en ook enkele routineonderzoeken ondergaat die omvatten:

  • Een urineonderzoek om te controleren of er eiwit of bloed in je urine zit
  • Een bloedonderzoek om te controleren of je nieren goed werken, en om je cholesterol- en suiker-(glucose)niveau na te gaan.
  • Een hartfilmpje (elektrocardiogram of ECG).

Het doel van het onderzoek en de testen is:

  • Uitsluiten (of een diagnose stellen) van een "secundaire" oorzaak van hoge bloeddruk zoals een nierziekte.
  • Om te controleren of de hoge bloeddruk het hart heeft beïnvloed.
  • Om andere risicofactoren zoals een hoog cholesterolgehalte of diabetes te controleren. 
  • Verschillende van deze onderzoeken gebeuren routinematig als je diabetes hebt zelfs als je geen hoge bloeddruk hebt.

Waarom is hoge bloeddruk een probleem?

Hoge bloeddruk is een risicofactor voor het (op termijn) ontwikkelen van een cardiovasculaire aandoening (zoals een hartaanval of beroerte), en nierschade. Als je een hoge bloeddruk hebt kan dit in de loop der jaren schade aan je bloedvaten (slagaderen) tot gevolg hebben en schade aanrichten aan je hart. In het algemeen geldt, hoe hoger je bloeddruk, hoe groter het gezondheidsrisico. Maar hoge bloeddruk is slechts een van de vele mogelijke risicofactoren voor het ontwikkelen van hart-en vaatziekten.

Andere risicofactoren die ook het risico op ontwikkelen van hart-en vaatziekten verhogen, zijn:

  • Leefstijl risicofactoren die kunnen worden voorkomen of veranderd, zoals:
    • Roken
    • Gebrek aan lichamelijke activiteit (een zittende leefstijl)
    • Obesitas
    • Een ongezond voedingspatroon
    • Excessief alcoholgebruik
    • Diabetes
    • Hoog cholesterol bloedgehalte
    • Hoog triglyceridegehalte in het bloed (vet)
  • Nierziekten die invloed hebben op de nierfunctie
  • Familiegeschiedenis. Dit betekent dat als je een vader of broer hebt, die een hartziekte of beroerte heeft gehad voor hun 55e jaar, of een moeder of zus voor hun 65e jaar
  • Man zijn
  • Een vroege menopauze bij vrouwen
  • Hoe ouder je wordt, hoe meer kans op het ontwikkelen van atheromatose (aderverkalking)
  • Etnische groep. Bijvoorbeeld mensen met voorouders uit India, Pakistan, Bangladesh, Sri Lanka, Ghana of andere Afrikaanse landen, of Indische Surinamers hebben een verhoogd risico

Diabetes plus hoge bloeddruk is een bijzonder sterke combinatie van risicofactoren.

Bovendien komen er enkele andere complicaties van diabetes vaker voor als je een hoge bloeddruk hebt. Zoals diabetische retinopathie (schade aan het netvlies van het oog) en diabetische nefropathie (nierschade als gevolg van diabetes).

Als je een hoge bloeddruk verlaagt wordt het risico op gezondheidscomplicaties minder. Een groot Engels onderzoek genaamd de UK Prospective Diabetes Study heeft dit bevestigd. In dit onderzoek werden veel mensen met diabetes gevolgd gedurende meerdere jaren. Hieruit bleek dat degenen met een goed geregelde bloeddruk bijna een derde minder kans hadden te overlijden aan complicaties in verband met diabetes (hartinfarct, beroerte, etc) in vergelijking tot mensen met slecht gereguleerde bloeddruk. In feite bleek uit deze studie dat een goede controle van de bloeddruk zelfs gunstiger was dan een goede regulatie van de bloedsuikerspiegel, om het risico op het ontwikkelen van complicaties van diabetes te verlagen.