DTP-vaccinatie

Ook wel genoemd: 
Difterie tetanus pertussis

Wat is het DKTP/Hib vaccin?

DTP staat voor Difterie (D), Tetanus (T) en Polio(P). Polio is de afkorting van poliomyelitis. De K in de DKTP-vaccinatie staat voor kinkhoest – deze vaccinatie heeft een tijd geen deel uitgemaakt van het Rijksvaccinatieprogramma, maar door de toename van kinkhoest zit deze vaccinatie nu weer in het programma. Hib staat voor Haemofilus influenza type b. De vaccins die bescherming bieden tegen deze vijf ziektes worden gecombineerd in één injectie die 4 maal in het 1e levensjaar wordt gegeven.

Het is een combinatievaccin dat geen levende organismen (bacteriën) bevat, dus het kan geen van de ziektes waartegen het bescherming biedt veroorzaken. Voor 2004 werd het poliovaccin in de vorm van monddruppels gegeven, maar vandaag de dag is dat altijd in de vorm van een injectie.

Het tijdsschema voor de DKTP/Hib inenting

  • Baby’s krijgen de basisimmunisatie van DKTP/Hib. Dit bestaat uit een eerste dosering van het vaccin als ze twee maanden oud zijn. Een tweede injectie volgt met drie maanden en een derde met vier maanden. De vierde en laatste injectie van het basisvaccinatieprogramma vindt plaats bij 11 maanden. 
  • Een vervolginjectie van DKTP wordt rond het 4e levensjaar gegeven.
  • Een herhalingsinjectie van DTP wordt rond het 9e levensjaar gegeven.

Als je kind zijn inentingen niet op tijd heeft gehad, dan kan dat meestal wel worden ‘ingehaald’. De doseringen en tijden ervan kunnen variëren, afhankelijk van de leeftijd en eerder inentingen. De schoolarts of jeugdgezondheidszorg kan hier meer informatie over geven en je kunt ook bij je huisarts terecht voor informatie. Ook kun je op internet kijken bij www.rivm.nl.

Om een goede immuniteit tegen difterie, polio en tetanus te behouden wordt geadviseerd om elke 10-15 jaar een DTP-vaccinatie te halen. Zo blijf je als je naar een land reist waar één of meerdere van deze aandoeningen nog voorkomen altijd goed beschermd. De vaccinaties ná het 9e jaar behoren niet meer tot het Rijks Vaccinatie Programma (RVP).

Wie moet niet worden ingeënt?

  • Het vaccin moet niet worden gegeven bij bekende overgevoeligheid voor bestanddelen van het vaccin, of als je eerder een heftige reactie op de inenting hebt gehad.
  • Een inenting kan worden uitgesteld als je kind koorts en duidelijke tekenen van een infectie heeft.
  • Ben je zwanger dan wordt elke vaccinatie in principe afgeraden omdat het schadelijk zou kunnen zijn voor de baby.
  • Bij kinderen met een stollingsstoornis kan het vaccin wel gegeven worden, maar dan dieper onderhuids (echt in een spier) om bloedingen onderhuids te voorkómen.

Zijn er bijwerkingen van het DKTP/Hib vaccin?

  • Een lichte zwelling en roodheid soms met pijn op de plek van de injectie komt voor.
  • De huid op de plek van de injectie kan hard worden, maar dat verdwijnt na verloop van tijd in de meeste gevallen.
  • Soms kan er sprake zijn van koorts een paar uur na de injectie, en je kind kan geïrriteerd en ‘hangerig’ raken.

Als het nodig is, kan je je kind Paracetamol of (kinder-) Aspirine geven om eventuele pijn en koorts te verminderen. Soms zijn kinderen gedurende een paar uur na de inenting huilerig of geïrriteerd, een beetje ‘hangerig’. Als je het gevoel hebt dat dat bij jouw kind extra erg is of als het na een paar uur niet minder wordt, raadpleeg dan je arts.

Hoe ernstig zijn de ziektes waartegen het DKTP/Hib bescherming biedt

Difterie
Dit is een ernstige infectie van de keel en longen die wordt veroorzaakt door de bacterie Corynebacterium diphteriae. Deze bacterie maakt ook een giftige stof aan die het hart en zenuwstelsel kan aantasten. Na de introductie van het vaccin in 1940 komt deze ziekte veel minder vaak voor. In Nederland is de aandoening nu uiterst zeldzaam.

Tetanus
Dit is een infectie die wordt veroorzaakt door een bacterie genaamd Clostidrium tetani. Het is een ernstige ziekte die de spieren en het zenuwstelsel kan aanvallen. Het kan heel ernstig zijn en zelfs de dood tot gevolg hebben. De bacterie die deze ziekte veroorzaakt leeft in de grond. De meeste infecties worden opgelopen via grote, diepe en vooral ‘vieze’ wonden, of als we gebeten worden door een hond of een kat. Tetanus wordt niet van mens op mens overgebracht en kan ons lichaam alleen via een wond binnenkomen. Tetanus komt in Nederland weinig (meer) voor. Het kan ernstig verlopen. Bij een goede behandeling is in Nederland het risico op sterfte aan tetanus teruggebracht tot 20%. Heb je een dergelijke verwonding opgelopen en ben je niet zeker of je nog via vaccinatie beschermd bent dan is het verstandig een DTP-injectie te halen. Vaccinatie vindt sinds de jaren 50 plaats.

Kinkhoest (pertussis)
Dit is een zeer besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door een bacterie genaamd Bordetella pertussis. Het wordt via hoesten van mens op mens overgedragen. Het veroorzaakt een langdurige hoestziekte die kan leiden tot complicaties zoals longontsteking, hersenbeschadiging en zelfs de dood. Kinkhoest kwam een tijd bijna niet meer in Nederland voor. Echter vanaf 1996 vond om de 2-3 jaar een flinke opleving van het aantal gevallen plaats. Zodanig dat vanaf 2001 kinkhoest (K) weer in het vaccinatieprogramma is opgenomen. Kinkhoest komt bij ons dus nog endemisch voor.

Polio
Polio (poliomyelitis) is een ernstige ziekte die wordt veroorzaakt door het poliovirus. In Nederland zijn 3 verschillende poliovirussen bekend. Het virus tast eerst de darmen aan, en daarna het zenuwstelsel. Het kan een meningitisachtige ziekte veroorzaken. Het kan sommige zenuwen permanent beschadigen, waarna sommige spieren zodanig kunnen verzwakken dat armen of benen verlamd kunnen raken. De ziekte kan bij sommige mensen leiden tot ernstige ademhalingsproblemen en zelfs de dood tot gevolg hebben. Overigens verloopt 75% van de polio-infecties ongemerkt. Hoe ouder iemand is hoe groter de kans op complicaties. Polio komt in Nederlands sinds de start van vaccinatie in de vijftiger jaren vrijwel niet meer voor. Hoewel er af en toe een ‘opleving’ is binnen gemeenschappen die tegen vaccinatie zijn. 

Haemofilus influenzae
Verschillende soorten van de Haemofilus bacterie veroorzaken infecties zoals oorinfecties en luchtweginfecties. Het Haemofilus influenza type B (Hib) is een zeer gemene variant die kan leiden tot meningitis en epiglottis (een zeer ernstige keelontsteking). Het kan ook infectieuze artritis (gewrichtsontsteking) en bot- en longontsteking veroorzaken. Ernstige ziektes als gevolg van Hib zijn zeldzaam vóór de derde levensmaand. Zonder inenting komen ze vaker voor rond het eerste levensjaar. Na het vierde levensjaar komen ze vervolgens weer minder voor. Dat wil zeggen dat het risico het grootst is tussen drie maanden en 4 jaar. Dit risico wordt met de basisvaccinatie ondervangen.