Hand-voet-mondziekte

Wat is hand-voet-mondziekte en hoe wordt het veroorzaakt?

Hand-voet- mondziekte is een infectie die meestal veroorzaakt wordt door een virus genaamd het coxsackie A-virus. Sommige gevallen worden veroorzaakt door coxsackie B-virus of een retrovirus, het retrovirus 71.

Wat zijn de symptomen van hand-voet-mondziekte?

Het treft meestal kinderen onder de 10 jaar, maar oudere kinderen en volwassen worden soms ook getroffen. Volwassenen en oudere kinderen neigen een lichtere vorm van de ziekte te ontwikkelen vergeleken bij jongere kinderen.

Zoals veel virusinfecties, begint de ziekte vaak met een onwel gevoel gedurende een paar dagen (‘ hangerig’, ‘ malaise’). Dit kan gepaard gaan met koorts. Hierna krijg je vaak een zere keel, al snel gevolgd door kleine bultjes die zich aan de binnenkant van de mond ontwikkelen. Deze worden snel kleine mondzweren.

In ongeveer 75% van de gevallen ontwikkelen er plekken op de huid. Dit is meestal een paar dagen nadat de mondzweren ontwikkeld zijn. De plekken zijn kleine bobbels die een paar millimeter in diameter zijn en meestal op de handen en voeten zitten. Plekjes kunnen soms ook op de billen, benen en genitaliën ontstaan. Ze ontwikkelen zelden op andere delen van het lichaam. De plekken lijken op waterpokken, maar zijn kleiner. In tegenstelling tot waterpokken jeuken ze meestal niet maar kunnen zeer gevoelig zijn.

Is hand- voet-mondziekte ernstig?

Meestal niet. De koorts en plekjes gaan meestal binnen een paar dagen weg. De mondzweren kunnen pijnlijk zijn en kunnen tot een week duren. De zere mond kan een kind gedurende een paar dagen verdrietig maken. In een klein aantal gevallen, raakt het virus het hart, longen of hersenen om daar een ernstige ontsteking te veroorzaken. Maar het moet benadrukt worden – deze complicaties zijn zeldzaam. Er is enig bewijs dat infectie tijdens de zwangerschap een miskraam en slechte groei van de ongeboren baby zou kunnen veroorzaken in sommige gevallen – maar dit lijkt ook zeldzaam te zijn.

Is hand-voet- mondziekte besmettelijk?

Ja. De incubatietijd is 3-6 dagen. Dit betekent dat het 3-6 dagen duurt voordat zich symptomen ontwikkelen nadat je geïnfecteerd bent door een ander persoon. Soms ontstaan er kleine uitbraken in kinderdagverblijven of scholen. Het is voornamelijk besmettelijk tot de plekjes en mondzweren weg zijn. Maar kinderen kunnen nog steeds licht besmettelijk zijn gedurende een paar weken langer omdat het virus uitgescheiden kan worden in de faeces (ontlasting) gedurende een paar weken nadat de klachten weg zijn. Het is onpraktisch om kinderen van school of kinderdagverblijf uit te sluiten wanneer de klachten weg zijn. Maar het is verstandig om goede hygiëne te houden om de kans om het virus door te geven te verminderen. Vooral handen wassen na een toiletbezoek.

Wat is de behandeling voor hand-voet- mond ziekte?

Er is geen behandeling die het virus weg zal halen. Het doel is om symptomen te verminderen tot de ziekte over gaat (wat normaal gesproken binnen een week gebeurt).

Je kan Paracetamol geven of Ibuprofen als het kind ongemakken ondervind van koorts of een zere mond. Geef genoeg te drinken. Koud zacht eten zoals yoghurt kan goed zijn gedurende een paar dagen als de mond gevoelig is. IJsjes kunnen helpen om de zere mond te verminderen en zijn ook een manier om te drinken. Raadpleeg je arts als je kind stopt met drinken als gevolg van een zere mond, er kan dehydratatie (uitdroging) ontstaan, dit gebeurt echter zelden. Ga ook naar een dokter als je bezorgd bent over klachten.