Hepatitis A

Wat doet de lever?

De lever ligt in het bovenste rechter gedeelte van de buik. Hij heeft veel functies, zoals:

  • Het opslaan van glycogeen (brandstof voor het lichaam) wat gemaakt is van suikers. Wanneer dat nodig is, wordt glycogeen afgebroken tot glucose en wordt het in de bloedbaan vrijgegeven.
  • Helpen om vetten en proteïnen (eiwitten) uit het verteringsproces te verwerken.
  • Het maken van proteïnen die essentieel zijn voor het bloed om te stollen (stollingsfactoren).
  • Het verwerken van medicijnen.
  • Helpen om alcohol of gifstoffen te verwerken of te verwijderen.
  • Het maken van gal wat door de lever naar de darm gaat om te helpen het voedsel te verteren

Wat is hepatitis en hepatitis A?

Hepatitis betekent een ontsteking van de lever. Er zijn veel oorzaken van hepatitis. Bijvoorbeeld overmatig alcoholgebruik en verschillende virussen kunnen hepatitis veroorzaken. Een van de virussen die hepatitis kan veroorzaken is het hepatitis B virus.

Deze folder gaat alleen over hepatitis A. Zie andere folders voor informatie over hepatitis B en C, die anders verlopen.

Wie krijgt hepatitis A en hoe vaak komt het voor?

Iedereen op elke leeftijd kan hepatitis A ontwikkelen. Het virus wordt afgescheiden in de faeces (ontlasting). In gebieden van slechte sanitaire voorzieningen en slechte watervoorraad en - hygiëne kan hepatitis A vaak het gevolg zijn van besmet water en eten. Zo kan je geïnfecteerd raken met het virus door het eten van voedsel dat met ongekookt water is klaargemaakt of groenten die gewassen zijn in besmet water, of door het drinken van besmet water. Schelpdieren die gevangen zijn in besmet water kunnen het hepatitis A virus dragen. De hoogste risicogebieden van de wereld zijn: Afrika, Azië, en delen van Oost-Europa en delen van het middenoosten.

Hepatitis A is ongebruikelijk geworden in delen van de wereld waar de sanitaire voorzieningen goed zijn zoals in Nederland. Toch is er soms een uitbraak binnen gemeenschappen waar de persoonlijke hygiëne niet goed is. bijvoorbeeld als geïnfecteerde mensen hun handen niet wassen na een toiletbezoek.

Wat zijn de symptomen van Hepatitis A?

De incubatietijd is 2-6 weken. Dit betekent dat het 2-6 weken duurt om symptomen te ontwikkelen nadat je voor het eerst geïnfecteerd bent. (Maar gedurende deze tijd zul je het virus afscheiden in je faeces, en anderen kunnen infecteren als je hygiënestandaard niet goed is – je bent dan dus al besmettelijk voor je omgeving! Bijvoorbeeld, als je niet je handen wast na een toiletbezoek en daarna het eten klaarmaakt).

Na de incubatietijd, zijn de symptomen die zich kunnen ontwikkelen:

  • Griepachtige symptomen. Bijvoorbeeld koorts, pijn en hoofdpijn.
  • Moeheid, misselijkheid, soms overgeven en diarree.
  • Geelzucht. Dit is een geelverkleuring van de huid en het oogwit. Dit kan ervoor zorgen dat de urine donker en de faeces een bleke kleur hebben. Dit is het gevolg van pigmenten in het bloed die niet naar behoren weggehaald worden door de ontstoken lever. Geelzucht kan jeuk veroorzaken.
  • Pijn in de lever of de leverstreek (het bovenste rechter gedeelte van de buik onder de ribben).

De duur van de ziekte is variabel.  De griepachtige symptomen duren meestal ongeveer een week met de geelzucht die geleidelijk wegtrekt. Een gevoel van moeheid kan een paar weken duren. De meeste mensen herstellen volledig. In een klein aantal gevallen kan de ziekte ernstiger en langer duren. Complicaties zijn zeldzaam (zie onder). In sommige gevallen veroorzaakt de infectie alleen lichte symptomen en geen geelzucht. In sommige gevallen, ontwikkelen zich zelfs geen symptomen (een subklinische infectie).

Hepatitis A infectie wordt niet aanhoudend (chronisch). Dit is in tegenstelling tot sommige andere vormen van hepatitis zoals hepatitis B en C die een chronische (aanhoudende) infectie van de lever kunnen veroorzaken.
Een bloedonderzoek kan de diagnose bevestigen. De onderzoeken sporen afweerstoffen tegen het virus op, die je aanmaakt wanneer je voor het eerst geïnfecteerd bent. Een andere antistof blijft nog lange tijd nadat je de infectie hebt doorgemaakt aanwezig. Deze afweerstof maakt je immuun voor een volgende infectie. Een bloedonderzoek kan deze tweede afweerstof aantonen en geeft zo aan of je in het verleden hepatitis A gehad hebt en of je nu immuun bent.

Zijn er mogelijke complicaties?

Ernstige ziekte is zeldzaam bij een hepatitis A-infectie. De ziekte kan ongemakkelijk zijn en je kan je zeer ziek voelen, maar de meeste mensen herstellen volledig. Maar in een klein aantal gevallen kan de infectie een ernstige leverontsteking veroorzaken die tot leverfalen leidt. Dit is gebruikelijker bij oudere mensen die deze infectie ontwikkelen. Een klein aantal mensen sterft aan een ernstige hepatitis A-infectie, maar dit is bij ons zeldzaam. Een levertransplantatie kan levensreddend zijn als je leverfalen ontwikkelt, omdat de lever dan zijn functies verliest.

Hoe kan ik hepatitis A voorkómen?

Je kan voorkomen hepatitis A te krijgen door:

  • Vaccinatie. Dit wordt aangeraden voordat je naar bepaalde landen reist waar hepatitis A veel voorkomt. Laat je 4-6 weken voor je reisdatum vaccineren. Soms wordt vaccinatie geadviseerd aan mensen in de directe omgeving van personen met een hepatitis A-infectie en in bepaalde andere omstandigheden. Zie de folder ‘Hepatitis A-vaccinatie’ voor meer details.
  • Vermijd het volgende als je reist naar hoge risico landen. Rauw of niet goed gekookte schelpdieren, rauwe salades en groenten, onbehandeld drinkwater, ijsblokjes gemaakt van onbehandeld water, en ongepasteuriseerde melk.

Wat is de behandeling voor hepatitis A?

Er is geen specifieke behandeling beschikbaar. Het immuunsysteem zorgt er meestal zelf voor dat de infectie wegtrekt. Rust als je je ziek voelt wordt aangeraden, maar of dit het herstel versnelt is niet bewezen.

Vermijden van vettig eten kan het zieke gevoel verminderen. Drink geen alcohol wanneer je ziek bent. Probeer het virus niet aan anderen door te geven. Dus probeer voor een goede hygiëne te zorgen, zoals je handen wassen na toiletgebruik. Wanneer je deze infectie hebt is het verstandig om geen handdoeken te delen, dekentjes en bekers, en niet iemand te kussen.