Infectie van het bindvlies van het oog

Ook wel genoemd: 
Infectieuze conjunctivitis

Wat is conjunctivitis?

Conjunctivitis betekent een ontsteking aan de conjunctiva, het bindvlies dat het witte deel van het oog en de binnenkant van de oogleden bedekt.

Wat is de oorzaak van conjunctivitis?

  • Infectie is de meest voorkomende oorzaak.
  • Allergie is een andere veel voorkomende oorzaak, bijvoorbeeld veel mensen met hooikoorts hebben roodheid en ontsteking van de conjunctiva.
  • Geïrriteerde conjunctivitis komt soms voor, bijvoorbeeld, je conjunctiva kan ontstoken raken als je shampoo in je ogen krijgt. Het chloor in zwembaden vormt een andere oorzaak.

De rest van deze folder gaat over infectieuze (door een infectie veroorzaakte) conjunctivitis.

Soorten infectieuze conjunctivitis

Gewone infectieuze conjunctivitis
De meeste gevallen van infectieuze conjunctivitis worden veroorzaakt door veel voorkomende virussen en bacteriën – vaak dezelfde die ook hoesten en verkoudheid veroorzaken. Conjunctivitis komt meestal voor als je verkouden bent of veel moet hoesten. Soms komt het los van andere aandoeningen voor. In het overgrote deel van de gevallen is de aandoening niet ernstig en verdwijnen de symptomen binnen een week of zo, zonder de ogen permanent te beschadigen.

Ernstiger soorten infectieuze conjunctivitis
In een enkel geval is infectieuze conjunctivitis ernstiger, bijvoorbeeld:

  • Conjunctivitis kan zich in combinatie met keratits (ontsteking van de cornea) ontwikkelen. In de meeste gevallen is dit het gevolg van het herpes virus (het koortslipvirus). Als je keratitis hebt, krijg je waarschijnlijk pijn in het oog in plaats van irritatie aan de oppervlakte, en wordt het zicht vaak ook wazig.
  • Het zogenaamde adenovirus kan soms leiden tot ernstige en langdurige conjunctivitis.
  • Conjunctivitis bij pasgeboren kinderen kan worden veroorzaakt door bacteriën genaamd chlamydia of gonorroe. Dit zijn ernstige SOA’s die onmiddellijke medische behandeling vereisen als de ogen van de baby getroffen zijn. (Als een moeder één van deze aandoeningen in haar vagina heeft, dan kan ze die overdragen op de baby tijdens de geboorte). NB: dit is iets anders dan het veel voorkomende ‘plakkerige ogen’ syndroom bij baby’s dat door een verstopte traanklier wordt veroorzaakt. Dit laatste syndroom veroorzaakt geen rode en ontstoken ogen. Zie onze folder over ‘Geblokkeerde traanklieren bij baby’s’ voor meer informatie over dit onderwerp.
  • Sommige volwassenen ontwikkelen conjunctivitis als gevolg van chlamydia.
  • Als conjunctivitis een onderdeel is van een ernstiger infectie van de diepere oogstructuren, dan heb je oogpijn, verminderd zicht of een zwelling rond de ogen.

Wat zijn de symptomen van gewone infectieuze conjunctivitis?

  • Eén oog kan ontstoken zijn, maar het breidt zich meestal uit naar beide ogen. Het oogwit ziet er ontstoken uit, en wordt rood of roze.
  • De ogen voelen korrelig aan en kunnen meer tranen produceren dan normaal.
  • Er kan sprake zijn van een lichte pijn, maar in de regel is het niet heel pijnlijk.
  • De oogleden kunnen opzetten en plakken vaak aan elkaar met een lijmachtige substantie nadat je hebt geslapen.
  • Meestal wordt het zicht niet aangetast. Het kan zijn dat je zicht wat wazig wordt dankzij plakkerig vocht op het oog, maar dit gaat weg als je met je ogen knippert.

Wat is de behandeling van infectieuze conjunctivitis?

  • Niet behandelen is een veel gekozen optie bij lichte of matige gevallen. Tranen bevatten stoffen die de bacteriën bestrijden. Zonder behandeling verdwijnen de symptomen in de meeste gevallen binnen 1-2 weken, en vaak al binnen 2-5 dagen. Als de symptomen erger worden, raadpleeg dan je arts om te zien of je behandeling nodig hebt.
  • De ogen baden met koel water kan een verlichtend effect hebben.
  • Oogdruppels kunnen de symptomen verzachten. Deze zijn bij de drogist te koop, maar ook op recept verkrijgbaar.
  • Antibiotica-oogdruppels of zalf kan in sommige gevallen worden voorgeschreven, met name bij ernstigere gevallen, of voor gevallen waarbij de symptomen niet vanzelf verdwijnen. (Laat je arts weten of je zwanger bent, omdat in dat geval sommige oogdruppels niet geschikt zijn).

Ander algemeen advies

  • Draag geen contactlenzen totdat de symptomen volledig verdwenen zijn of binnen 24 uur na het laatste gebruik van de oogdruppels of –zalf.
  • Je kan neerslag op oogleden en wimpers verwijderen met in water gedrenkte watten.
  • Infectieuze conjunctivitis is besmettelijk. De kans op overdracht is niet groot tenzij er sprake is van intiem contact met anderen. Om te voorkomen dat je de aandoening overdraagt, is het aan te raden om:
    • Je handen regelmatig te wassen, met name nadat je je ogen hebt aangeraakt.
    • Deel geen handdoeken, kussens of gereedschap met anderen.

Waar moet ik op letten?

  • Ernstige infecties. De meeste gevallen van infectieuze conjunctivitis zijn niet ernstig, brengen geen schade toe aan het oog en verdwijnen met een paar dagen. Sommige infecties, zoals herpes of chlamydia duren echter langer dan gewoonlijk, zijn ernstiger en behoeve speciale behandeling. Deze kunnen beginnen als een gewone infectieuze conjunctivitis en daarna erger worden.
  • Andere oogproblemen. Soms is het lastig voor een arts om het verschil te zien tussen infectieuze conjunctivitis en allergische conjunctivitis. Ze kunnen erg op elkaar lijken. Dat is vaak een probleem in het hooikoortsseizoen, wanneer rode en waterige ogen veel voorkomen. Ook kunnen sommige andere oogaandoeningen rode ogen veroorzaken en bestaat de kans dat een arts ze voor infectieuze conjunctivitis aanziet.

Daarom moet je een arts raadplegen als de symptomen veranderen of wanneer ze niet met een paar dagen verdwijnen, of als je vermoedt dat je wellicht iets anders hebt dan infectieuze conjunctivitis. Raadpleeg met name meteen een arts als:

  • Je ogen pijnlijk worden.
  • Licht in je ogen pijn gaat doen (fotofobie).
  • Plekken of blaasjes verschijnen op de huid naast het oog.
  • Je zicht minder wordt.
  • Je pasgeboren baby conjunctivitis ontwikkelt.

Moet een kind met conjunctivitis thuis blijven van school?

Het is in principe niet nodig om een kind met infectieuze conjunctivitis thuis te houden, tenzij er een uitbraak van infectieuze conjunctivitis op school is. Als dat het geval is, is het zaak contact op te nemen met je arts, de schoolleiding of de schoolarts.