Luchtweg-verwijding

Ook wel genoemd: 
Bronchiëctasie

De luchtwegen

Lucht komt in de longen terecht via de luchtpijp die zich opsplitst in een aantal luchtwegen genaamd bronchiën.

Kleine klieren in de wanden van de luchtwegen maken kleine hoeveelheden slijm aan om de luchtwegen vochtig te houden, maar ook om stof en vuil uit de ingeademde lucht te filteren. Er bevinden zich grote aantallen kleine trilhaartjes (cilia) aan de oppervlakte van de cellen aan de binnenkant van de luchtwegen. De miljoenen trilharen ‘vegen’ het slijm naar de keel, waar het vervolgens wordt doorgeslikt. Ook hoesten helpt om de luchtwegen schoon te houden.

Wat is bronchiëctasie?

Bronchiëctasie is een abnormale verwijding van één of meer luchtwegen (bronchiën). Vaak vormt zich extra slijm dat zich vervolgens ophoopt in de delen van de luchtwegen die wijder zijn, wat de kans op infectie groter maakt.

De luchtwegen bij bronchiëctasie

De mate van bronchiëctasie kan erg variëren, van één deel van één luchtweg tot een groot aantal luchtwegen. De meeste mensen met bronchiëctasie vallen ergens tussen deze twee uitersten.

Extra slijm hoopt zich op in de verwijde luchtwegen, waardoor gemakkelijk infecties kunnen ontstaan

De verwijde delen van de luchtwegen zijn beschadigd en ontstoken. Daardoor vormt zich extra slijm dat moeilijker te verwijderen is. Deze delen van de luchtwegen zijn ook ‘losser’ (minder stevig), waardoor ze makkelijk inklappen, wat de luchtstroom door de getroffen luchtwegen kan beïnvloeden. De ernst van de symptomen hangt af van het aantal bronchiën dat is aangetast en hoe erg ze zijn aangetast.

Het longweefsel naast een zwaar geïnfecteerd deel van een bronchus kan ook ontstoken en beschadigd raken.

Wat is de oorzaak van bronchiëctasie?

Vaak is de oorzaak niet duidelijk en in zeker de helft van alle gevallen kan geen oorzaak worden gevonden. In ongeveer 40% van de gevallen kan er een onderliggende oorzaak worden gevonden. Bepaalde aandoeningen die de luchtwegen aantasten of beschadigen kunnen bronchiëctasie veroorzaken, bijvoorbeeld:

  • Ernstige longinfecties zoal tuberculose (TBC), kinkhoest, pneumonie (longontsteking)  of de mazelen kunnen de luchtwegen tijdens de infectie beschadigen, waarna permanente bronchiëctasie kan ontstaan.
  • Sommige erfelijke aandoeningen. Bijvoorbeeld een aandoening genaamd primaire ciliaire dyskinesie (afgekort: PCD, zeldzame aandoening van het trilhaarweefsel, waarbij de trilharen niet goed (meer) bewegen) zorgt ervoor dat de trilharen niet goed functioneren. Cystische fibrose (taaislijmziekte) is een andere aandoening die de luchtwegen aantast en bronchiëctasie kan veroorzaken.
  • Voorwerpen die worden ingeademd, bijvoorbeeld pinda’s, kunnen vast komen te zitten en een luchtweg blokkeren, waardoor die luchtweg plaatselijk beschadigd kan raken. Opkomend maagzuur dat wordt ingeademd kan luchtwegen beschadigen, net als het inhaleren van giftige gassen.
  • Sommige aandoeningen die ontstekingen in andere delen van het lichaam veroorzaken kunnen in sommige gevallen ook ontstekingen en beschadigingen van de luchtwegen veroorzaken en leiden tot bronchiëctasie.