Meningokokken C-vaccinatie

Wat zijn meningokokken?

De meningokok is een bacterie (ziektekiem) die kan leiden tot meningitis en sepsis (bloedinfectie). Deze infecties zijn zeer ernstig en kunnen fataal zijn indien het niet snel behandeld wordt. Er zijn verschillende groepen (stammen of typen) van meningokokkenbacteriën.

  • Groepen B en C zijn de meest voorkomende stammen in Nederland. Veel gevallen van bacteriële meningitis in Nederland worden veroorzaakt door Groep B of C. Het aantal gevallen van meningokokken C is gedaald vanwege de opname in het Rijks Vaccinatie Programma. 
  • Groep A is zeldzaam in Nederland, maar komt vaker voor in bepaalde delen van de wereld.  In het bijzonder in Afrika onder het Sahara gebied en in delen van Saoedi-Arabië. 
  • Groepen Y, W135, 29E en Z komen zelden voor in Nederland, maar groep W135 is de oorzaak van de recente uitbraken in bepaalde delen van de wereld.

Besmetting met de meningokok kan van invloed zijn op iedereen, maar degenen die het meeste risico lopen zijn: kinderen onder de vijf jaar (in het bijzonder die jonger dan één jaar), tieners en jongvolwassenen onder de 25 jaar.

Het MenC vaccin

Een vaccin voor de bescherming tegen de meningokokken C werd gelanceerd in 2002.  Dit vaccin beschermt tegen groep C, en niet alleen tegen de groep A of B meningokokken. (Zie de aparte folder genaamd 'Meningokokkenziekte Vaccinatie’ voor details over andere vaccins tegen andere groepen meningitis, die worden gebruikt voor reizigers naar 'risicogroep' landen.)

Het vaccin tegen de groep C meningokokken (MenC vaccin) geeft levenslange immuniteit, zodat latere vaccinaties in het leven niet nodig zijn.

Wie moet geïmmuniseerd worden?

Baby's
Baby's krijgen het MenC vaccin als onderdeel van de routinematige vaccinatieprogramma. Een Vaccinatie is voldoende voor volledige bescherming. Deze wordt op de leeftijd van 14 maanden gegeven tezamen met een BMR-vaccinatie, maar op een andere plek op het lichaam.

Anderen 
Ben je jonger dan 25 en niet gevaccineerd dan kun je dat laten doen, ook dan is één vaccinatie voldoende.
Ben je nauw in aanraking geweest met mensen met meningitis C of meningokokkensepsis C dan verdient het aanbeveling je te laten vaccineren.

Zijn er complicaties van het vaccin?

De meeste mensen krijgen geen complicaties. Soms ontwikkelt zich een lichte koorts voor een korte tijd. Sommige baby’s raken na de vaccinatie wat hangerig en geïrriteerd. Lichte zwelling en roodheid op de injectieplaats treedt soms op. Hoofdpijn en spierpijn worden gemeld door sommige oudere kinderen. Alle verschijnselen van de vaccinatie duren – als ze al optreden – meestal maar kort.

Geen van de bovengenoemde verschijnselen zijn ernstig en gaan snel over.  Indien nodig kan je Paracetamol of Ibuprofen of kinderaspirine aan kinderen geven tegen de pijn en koorts na vaccinatie.  Ernstige reacties zijn zeldzaam.

Wie mag niet worden gevaccineerd?

  • Vaccinatie moet worden uitgesteld als een kind een hoge koorts of een ernstige infectie heeft. Lichte infecties zoals hoesten en verkoudheid zijn geen reden tot uitstel van vaccinatie.
  • Het vaccin mag niet worden gegeven als er sprake is van een ernstige reactie op een vorige vaccinatie (dit is uiterst zeldzaam). In dit geval omdat je maar één vaccinatie krijgt moet ook extra worden opgelet als je kind op een andere vaccinatie heftig heeft gereageerd.  Ook moet het niet worden gegeven aan een persoon die bekend is om zijn allergie voor één van de ingrediënten in het vaccin. (Deze bevatten extracten van de meningokokkenbacteriën en bepaalde dragereiwitten.)

Heb je nog risico op meningitis na de vaccinatie?

Ja.  Maar dit vaccin heeft het aantal gevallen van meningitis C en meningokokkensepsis (C) sterk verminderd, sinds het werd ingevoerd in 2002.

Andere groepen van meningokokken en andere soorten bacteriën kunnen nog meningitis veroorzaken. 

Haal onmiddellijk medische hulp als je vermoedt dat je kind of iemand die je kent meningitis of sepsis heeft. Hoe eerder de behandeling van meningitis of sepsis wordt gestart, hoe beter de kans op herstel en het voorkomen van complicaties of overlijden. Zie aparte folders genaamd 'Meningitis en sepsis' en 'Meningitis - Symptoom Check List’ voor meer informatie over de symptomen van meningitis en sepsis.