Otosclerose

Ook wel genoemd: 
Aandoening van het middenoor

Hoe zit het oor in elkaar en hoe horen wij?

Het oor is verdeeld in drie delen – het (externe) buitenoor, het middenoor en het binnenoor. Het middenoor achter het trommelvlies is gevuld met lucht. Lucht komt via de achterkant van de neus in een dun kanaal genaamd de buis van Eustachius. In het middenoor zitten drie kleine botten (gehoorbeentjes) – de malleus, incus, en stapes (hamer, aambeeld en stijgbeugel). Het binnenoor bevat het slakkenhuis en de halfcirkelvormige kanalen.

Geluidsgolven komen in het buitenoor en raken het trommelvlies. Ze zorgen ervoor dat het trommelvlies trilt. De geluidsgolven gaan dan via de trommelvlies naar de botjes van het middenoor. Deze botjes zenden de vibraties dan naar het slakkenhuis in het binnenoor. Het slakkenhuis zet de vibraties om in geluidssignalen die via een zenuw van het oor (gehoorzenuw) naar de hersenen gezonden worden, waar de signalen worden omgezet in geluid. 

De halfcirkelvormige kanalen in het binnenoor bevatten vloeistof die mee beweegt bij het aannemen van verschillende houdingen. De beweging van de vloeistof wordt gevoeld door kleine haartjes in de halfcirkelvormige kanalen die berichten sturen naar de hersenen via de zenuw om balans (evenwicht) en houding te bepalen.

Wat gebeurt er bij otosclerose?

Otosclerose is een aandoening die voornamelijk de stijgbeugel aantast, een van de kleine gehoorbeentjes in het middenoor. De beentjes moeten in staat zijn om vrij te bewegen als reactie op geluidsgolven. Wat er gebeurt bij otosclerose is dat afwijkend botmateriaal rond de stijgbeugel groeit. De voet van de stijgbeugel, waar deze vastzit aan het slakkenhuis, is de plek waar de aandoening meestal begint. Met de tijd raakt de stijgbeugel meer en meer aangetast. Het afwijkende bot vermindert de beweging van de stijgbeugel wat de hoeveelheid geluid die via het slakkenhuis wordt overgezet vermindert. De afzetting van het afwijkende bot gaat heel geleidelijk. Uiteindelijk komt de stijgbeugel ‘vast te zitten’ wat ernstig gehoorverlies kan veroorzaken. Het gehoorverlies staat bekend als geleidings gehoorverlies.

In de meeste gevallen is alleen de stijgbeugel aangetast. Soms tast de aandoening echter ook de schil van het slakkenhuis en de zenuwen die er in liggen aan. Als dit het geval is betekent de schade aan de zenuwcellen dat het overbrengen van zenuwimpulsen naar de hersenen aangetast kan worden. Een ander type gehoorverlies treed dan op: sensoneuraal gehoorverlies.

Meestal zijn beide oren aangetast bij otosclerose, maar soms slechts een.

Wie krijgt otosclerose?

Otosclerose treft 1-2%  van de blanke vrouwen en minder dan 1% van de blanke mannen. Overigens als je het middenoor onder de microscoop zou bekijken blijken er bij mensen tussen 30 en 50 jaar bij 10-18% van de blanke  mannen aanwijzingente zijn voor otosclerose en bij 7-9% van de blanke vrouwen. Het ontwikkelt zich meestal tussen de leeftijd van 15 en 35 jaar, maar kan zich soms bij jonge kinderen ontwikkelen. Vrouwen worden ongeveer twee keer zo vaak getroffen als mannen. Zwangerschap is geen oorzaak maar kan de aandoening erger maken, dus de symptomen worden nogal eens voor het eerst opgemerkt tijdens zwangerschap.