Pijn op de borst

Ook wel genoemd: 
Angina pectoris

Wat is angina pectoris?

Angina pectoris (kortweg ook wel angina genoemd, niet te verwarren met een ontsteking van de keelamandelen) is pijn die van het hart vandaan komt. Het komt vaak voor, meestal bij mensen vanaf het 50e jaar, maar soms ook bij jongere mensen. Mannen hebben er vaker last van dan vrouwen. Dit artikel gaat over de meest voorkomende vorm van angina pectoris die wordt veroorzaakt door vernauwing van één of meerdere coronairarteriën (kransvaten) van het hart. Soms wordt angina pectoris veroorzaakt door veel minder voorkomende aandoeningen van bv. hartkleppen of hartspier. Die oorzaken voor angina worden in dit artikel niet besproken.

Wat zijn de coronairarteriën?

Het hart is voornamelijk opgebouwd uit speciaal hartspierweefsel. Het hart pompt bloed in de arteriën (bloedvaten) die het bloed naar elk punt van het lichaam vervoeren. Zoals elke spier heeft ook de hartspier een goede bloedvoorziening nodig. De coronairarteriën vervoeren het bloed naar de hartspier. Zij zijn de eerste arteriën die zich vanaf de aorta direct nadat deze uit het hart komt aftakken. De aorta ontspringt in de linker hartkamer (linkerventrikel) en gaat het lichaam in.

Wat veroorzaakt angina pectoris?

Als je angina pectoris hebt dan is één of zijn meerdere van je coronairarteriën vernauwd. Daardoor neemt de bloedvoorziening naar een deel of delen van je hartspier af. De bloedstroom kan nog voldoende zijn in rust. Maar als de hartspier harder moet werken heeft hij meer bloed en zuurstof nodig. Bij inspanning als stevig wandelen of traplopen gaat je hartslag omhoog om extra bloed aan het lichaam te leveren. Als het extra bloed wat je hart nodig heeft bij inspanning niet door de vernauwde coronairarteriën kan, laat het hart dit weten door pijn.

Vernauwing van de vaten wordt veroorzaakt door atheroomvorming. Ahteromen zijn vettige plekken, plaques genoemd, die zich langs de binnenwand van een bloedvat kunnen vormen. Atheroomplaques kunnen zich op een of meerdere plaatsen in bloedvaten vormen, vaak doen ze daar jaren over. Ze worden in de tijd groter en dikker en kunnen voldoende vernauwing van de vaten geven om tot symptomen aanleiding te geven. In het plaatje links zijn 3 van die vernauwde plaatsen aangegeven als voorbeeld, maar plaques kunnen zich overal in een bloedvat vormen.

Veel voorkomende vragen omtrent angina

  • Mag ik me wel inspannen is een veelgehoorde vraag. Dat is zeker zo, sterker nog: fysieke inspanning wordt meestal geadviseerd. Activiteit en bewegen helpt het hart ‘fitter’ te worden en verbetert de bloedvoorziening van de hartspier.
  • Mag ik seks hebben is ook een belangrijke vraag. Sommige mensen zijn bang dat de inspanning die seks kost het hart kan beschadigen. Dit is gelukkig niet zo en seks moetje dan ook vooral niet laten. Wel is het misschien handig om in geval je een aanval krijgt van angina pectoris Nitrobaat bij de hand te hebben.
  • Mag ik autorijden of vliegen? In het algemeen is er geen bezwaar tegen autorijden, tenzij je ook antina pectoris in rust hebt of tijdens het autorijden. Dan is het beter om niet achter het stuur te gaan. Vliegen kan in het algemeen ook, tenzij je heftige angina pectoris hebt of geen staat te maken is op de aanvallen (dit laatste heet: instabiele angina pectoris). Vuistregel: als je 12 traptreden achter elkaar op kunt lopen of 100 meter aan een stuk kunt lopen zonder een aanval van angina pectoris te krijgen dan kun je ‘gewoon’ vliegen.

Nog wat andere opmerkingen over angina pectoris

Stabiele en onstabiele angina pectoris
Meestal treden aanvallen van angina pectoris op bij een zekere inspanning en je kunt vaak zelf voorspellen bij welke inspanning of handeling je last krijgt. Dit wordt stabiele angina pectoris genoemd. Vaak kun je zo’n stabiele angina pectoris jaren hebben. Met goede behandeling kan de pijn meestal voorkómen worden en het kan jaren duren eer de pijn al bij een minder grote inspanning gaat optreden.  

Als het patroon van de pijnklachten heel plotseling is, onvoorspelbaar, bij een geringe inspanning of in rust noemen we dat onstabiele angina pectoris. Hiervoor is altijd medische hulp nodig, dus overleg in dat geval met je arts.

Hartinfarct (hartaanval)
Als je angina pectoris hebt is je risico op een hartaanval hoger dan gemiddeld. Gewoonlijk treedt aan hartaanval op als er een plotse volledige afsluiting in een coronairvat is. Dit wordt veroorzaakt door een bloedprop (stolsel) bovenop een atheroomplek waardoor de bloedvoorziening naar het deel van de hartspier wat door het betreffende bloedvat wordt voorzien stopt. Het risico op een hartinfarct wordt weer lager bij gebruik van de juiste medicatie bij angina pectoris (m.n. bloedverdunners en/of een statine zoals boven beschreven).

De pijn houdt aan
Als de pijnaanval langer dan 15 minuten duurt of afwijkt van wat je normaal ‘gewend’ bent of heftiger is dan normaal dan moet je directe maatregelen nemen, zo nodig meteen 112 bellen. Het kan instabiele angina pectoris zijn of de voorbode van een hartinfarct. Je hebt dan meteen medische zorg nodig!

Vaccinatie
Mensen met angina pectoris wordt een jaarlijkse griepprik aanbevolen.