Pseudokroep

Ook wel genoemd: 
Valse kroep

Wat is pseudokroep?

Pseudokroep is een infectie aan de larynx (strottenhoofd) en trachea (luchtpijp). Dit zijn het onderste en bovenste deel van de adembuis die de mond met de bovenkant van de longen verbindt. De meeste voorkomende oorzaak van kroep is een virusinfectie. Er zijn verschillende virussen die pseudokroep kunnen veroorzaken.

Wie krijgt pseudokroep?

Pseudokroep komt vrij veel voor onder kinderen en dan met name tussen het eerste en derde levensjaar. Naarmate kinderen ouder worden, wordt hun ademhalingskanaal steviger en wijder. Daarom komt pseudokroep weinig voor bij kinderen ouder dan zes. Een infectie door een vergelijkbaar virus kan bij oudere kinderen of volwassenen hoesten veroorzaken of een zere keel, maar de kans is klein dat het leidt tot de ademhalingssymptomen van pseudokroep (zie verderop). Symptomen van pseudokroep komen heel weinig voor bij tieners en volwassenen.

Pseudokroep komt vaak ’s winters in de vorm van een epidemie voor. Sommige kinderen hebben er in hun jeugd twee of drie keer mee te maken.

Wat is kroep?

Kroep geeft min of meer dezelfde verschijnselen, maar dan veel heftiger. Dit wordt veroorzaakt door de verwekker van difterie, de bacterie Corynebacterium diphtereiae. Deze vormt typerende taaie vliezen met name in de keel. Deze vliezen (membranen) kunnen de luchtwegen gedeeltelijk of zelfs geheel afsluiten met heftige benauwdheid tot gevolg. Wordt niet snel ingegrepen dan kan de aandoening tot de dood leiden.

Pseudokroep verloopt veel milder en hierbij worden geen vliezen gevormd. Deze aandoening duurt korter dan ‘echte’ kroep en is veel minder besmettelijk dan difterie. 

In de rest van dit artikel spreken we over pseudokroep.

Wat zijn de symptomen van pseudokroep?

  • Hoesten, meestal hard en ‘blafferig’. Dit komt door de ontsteking en zwelling van de stembanden in het strottenhoofd.
  • Ademhalingsklachten. De infectie veroorzaakt een ontsteking aan de binnenwand van de luchtpijp. Er kan ook een heleboel dik slijm aanwezig zijn. Een combinatie van deze twee kan de luchtpijp vernauwen, wat kan leiden tot luidruchtig ademhalen (stridor). Als de vernauwing erger wordt, kan ademhalen moeilijk worden.
  • Andere symptomen die voor kunnen komen zijn o.a. een loopneus, schorheid en een zere keel. Pseudokroep kan de kop opsteken na een verkoudheid, maar kan ook ‘zomaar’ voorkomen. Andere symptomen die aan verkoudheid of griep doen denken kunnen ook voorkomen, bijvoorbeeld koorts, je niet lekker voelen, geen honger hebben, en algehele lichaamspijn.

De symptomen zijn ’s nachts vaak erger. Terwijl het kind zich overdag, ondanks het ‘blaffen’ en de overige symptomen, redelijk goed kan voelen, worden het hoesten en de ademhalingsproblemen ’s nachts vaak erger. De symptomen zijn meestal het ergst na 1-3 dagen, en worden daarna minder hevig. Het kind kan daarna nog zo’n week last hebben van een irritante hoest.

Hoe ernstig is pseudokroep?

De symptomen zijn vaak redelijk mild, maar soms worden ze erger. Veel kinderen krijgen alleen maar een blafhoest en wat verkoudheidssymptomen. Ademhalingsproblemen zijn meestal niet ernstig. Meestal levert het ouders één of twee rusteloze nachten op waarin ze hun kind moeten verzorgen. De meeste kinderen met pseudokroep blijven thuis en herstellen snel weer.

De belangrijkste zorg is of zich een vernauwing ontwikkelt van de luchtpijp. Als dat het geval is kan ademhalen moeilijk worden. Ongeveer 10% van de kinderen met pseudokroep wordt in het ziekenhuis opgenomen ter observatie, vaak wanneer er een vernauwing aan de luchtpijp is. De meeste kinderen die in het ziekenhuis worden opgenomen zijn binnen 24 uur weer thuis nadat de symptomen snel minder erg worden. In een klein aantal gevallen is een vernevelaar nodig om het kind te helpen met ademhalen, de ademhaling gebeurt dan via een kapje. Via de vernevelaar kunnen ook de medicijnen toegediend worden. Dit is meestal slechts voor een korte periode nodig, totdat de infectie en ontsteking minder worden.

Wat kan ik doen om een kind met pseudokroep te helpen?

Normaal zal een arts je adviseren wat je moet doen en of ziekenhuisopname nodig is. Het soort advies dat je van je arts kan verwachten is het volgende:

  • Wees kalm en geruststellend. Een klein kind met pseudokroep kan gespannen worden. Huilen kan de dingen erger maken. Zet het kind rechtop bij je op schoot als het moeilijk of luidruchtig ademt. Laat het kind een comfortabele positie zoeken.
  • Verlaag de koorts. Als een kind koorts heeft dan ademt het meestal sneller, waardoor het sneller geagiteerd en ziek lijkt. Om de koorts te verlagen:
    • Geef vloeibare Paracetamol of Ibuprofen
    • Kleedt het kind licht aan als de kamer niet koud is
  • Geef het kind veel koud drinken (als het kind dat tenminste wil).
  • Frisse lucht – sommige mensen vinden dat het help om buiten een wandeling te maken en daarbij het kind rechtop in de koele frisse lucht te dragen.

In het verleden adviseerde men over het algemeen om te stomen. Het idee was dat de stoom het slijm losmaakte, waardoor het kind makkelijker kon ademhalen. Er is echter weinig bewijs dat dat inderdaad helpt. Bij heftige ademhalingsproblemen wordt er soms voor gekozen om te stomen middels een vernevelaar. Dwing een kind ook NIET om te liggen of te drinken als het dat niet wil, omdat dat de zaken erger zou kunnen maken.

Andere behandelingen

  • Een corticosteroïd zoals dexamethason of prednisolon wordt in de regel voorgeschreven. Dit helpt de ontsteking te verminderen. Een enkele dosis verlicht de symptomen vaak al binnen een paar uur. Deze medicijnen verkorten de duur van de aandoening niet, maar verlichten vaak wel de ademhalingsproblemen.
  • Geeft het kind GEEN antihoest medicatie waarin bestanddelen zitten die het kind suffig kunnen maken. Het kind heeft namelijk alle energie nodig om adem te halen. Omdat je meestal niet weet wat er precies in hoestdrankjes zit is het beter ze helemaal te vermijden. Er is sowieso geen bewijs dat dit soort medicijnen een positief effect hebben bij pseudokroep. 
  • Omdat pseudokroep meestal door een virus wordt veroorzaakt, worden bijna nooit antibiotica voorgeschreven. Antibiotica doden namelijk geen virussen. Ze zijn alleen van toepassing indien zich bovenop de virusinfectie een bacteriële infectie voordoet.

Wanneer moet ik medische hulp zoeken?

Als je je zorgen maakt over je kind, raadpleeg dat altijd een arts of de spoedeisende hulp. De meeste kinderen met pseudokroep hebben lichte verschijnselen en worden snel weer beter. Een kleine minderheid heeft echter verzorging in het ziekenhuis nodig. Raadpleeg met name heel snel een arts als:

  • de ademhalingsproblemen groter worden. (Bij een milde pseudokroep is de ademhaling vaak luidruchtig, maar het zijn de ademhalingsproblemen die zorgelijk zijn). Tekenen dat het ademhalen moeilijker wordt zijn o.a.: sneller ademhalen, meer moeite moeten doen om adem te halen hetgeen zichtbaar kan zijn aan de spieren in de nek of borstkas (intrekkingen).
  • Het kind raakt rusteloos of geagiteerd.
  • Het kind is ongewoon bleek.
  • Ondanks het toedienen van Paracetamol of Ibuprofen blijft de koorts aanhoudend hoog.

En bel direct een ambulance als het kind:

  • Blauw aanloopt
  • Ongewoon slaperig is
  • Bijna niet kan ademhalen
  • Begint te kwijlen en niet kan slikken