Psychosomatische aandoeningen

Welke aandoeningen zijn psychosomatisch?

Op een bepaalde manier zijn de meeste aandoeningen 'psychosomatisch' - zowel lichaam als geest zijn bij de aandoening betrokken.

  • Er is een geestelijk aspect aan elke fysieke aandoening. Hoe wij reageren en omgaan met de aandoening verschilt sterk van persoon tot persoon. De huiduitslag van psoriasis hoef je helemaal niet als storend te ervaren. Maar dezelfde huiduitslag op dezelfde plaatsen van het lichaam kan een ander depressief maken of meer ‘ziek’ laten voelen.
  • Er kunnen fysieke effecten zijn van mentale aandoening. Bijvoorbeeld bij een aantal psychische aandoeningen eet je niet goed en zorg je niet goed voor jezelf wat kan leiden tot lichamelijke problemen.

Echter, de term psychosomatische aandoening wordt vooral gebruikt voor... "een lichamelijke aandoening die wordt veroorzaakt of erger wordt gemaakt door psychische factoren".

Sommige lichamelijke aandoeningen worden nog verergerd door psychische factoren, zoals stress en angst. Bijvoorbeeld psoriasis, eczeem, maagzweren, hoge bloeddruk en hartaandoeningen. Er wordt gedacht dat het werkelijke fysieke deel van de ziekte (de mate van een uitslag, het niveau van de bloeddruk, enz.) kan worden beïnvloed door psychische factoren. Dit is moeilijk te bewijzen. Maar veel mensen met deze en andere lichamelijke aandoeningen zeggen dat hun huidige geestelijke gesteldheid van invloed kan zijn op hoe slecht hun lichamelijke aandoening op een bepaald moment is.

Sommige mensen gebruiken de term psychosomatische aandoening als psychische factoren fysieke symptomen veroorzaken, maar wanneer er geen lichamelijke ziekte is. Bijvoorbeeld pijn op de borst kan worden veroorzaakt door stress waarbij geen fysieke aandoening kan worden gevonden. Lichamelijke symptomen die veroorzaakt worden door psychische factoren worden nader besproken in een andere folder genaamd 'Somatisatie en somatoforme stoornissen'.

Hoe kan de geest van invloed zijn op lichamelijke aandoeningen?

Het is bekend dat de geest fysieke symptomen kan veroorzaken. Bijvoorbeeld als we bang zijn of angstig kunnen we lichamelijke klachten ontwikkelen: een snelle hartslag, hartkloppingen, misselijkheid, beven (tremor), zweten, droge mond, pijn op de borst, hoofdpijn, een 'knoop in de maag' en een snelle ademhaling. Deze lichamelijke symptomen zijn te wijten aan een 'overdrive' van zenuwimpulsen die vanuit de hersenen naar verschillende delen van het lichaam worden gestuurd, en komen ook door adrenaline dat in de bloedbaan terecht komt als we angstig zijn.

De exacte wijze waarop de geest bepaalde andere symptomen kan veroorzaken is niet duidelijk. Ook hoe de geest van invloed kan zijn op de werkelijke fysieke aandoeningen (huiduitslag, bloeddruk, enz.) is niet duidelijk. Het kan te maken hebben met zenuwimpulsen in het lichaam die we niet volledig begrijpen. Er is ook enig bewijs dat de hersenen van invloed kunnen zijn op bepaalde cellen van het immuunsysteem die zijn betrokken bij diverse lichamelijke aandoeningen.

Wat is de behandeling bij psychosomatische aandoeningen?

Elke ziekte heeft zijn eigen behandeling. Voor lichamelijke ziekten zijn fysische behandelingen zoals medicatie of operaties meestal het meest belangrijk. Gezondheidswerkers zullen meestal proberen een persoon te behandelen als een "geheel" en daaromm rekening houden met psychische en sociale factoren die kunnen bijdragen aan een aandoening. Daarom kunnen behandelingen voor stress, angst, depressie, enz., helpen als deze klachten bijdragen aan je lichamelijke aandoening.