Staar behandeling en medicatie

Ook wel genoemd: 
Cataract

Is behandeling nodig bij ouderdomsstaar?

In het begin zal ouderdomsstaar geen invloed hebben op je kijken. Hoe zich dat verder ontwikkelt, zal van persoon tot persoon verschillen. Heb je geen klachten wat betreft het zien, dan zal behandeling niet nodig zijn. Hou de boel echter goed in de gaten en ga meteen naar je dokter als je denkt dat het erger wordt.

Behandeling zal zeker moeten gebeuren als de staar je dagelijks leven beïnvloedt. Bijvoorbeeld als het ervoor zorgt dat je niet goed meer kunt lezen, autorijden, TV-kijken, koken, voor jezelf (of anderen) zorgen en de dingen te doen die je normaal altijd deed.

Behandeling helpt meestal goed. Je moet wel altijd rekening houden met de (kleine) kans op bijwerkingen of complicaties. Is de manier waarop de staar je leven beïnvloedt erg genoeg om die risico’s te lopen? Ga in elk geval na of de klachten tóch niet met een bril zijn te verhelpen. Vooral op latere leeftijd is het belangrijk om regelmatig je ogen te laten controleren, om te zien of je bril nog wel voldoende op sterkte is.

Welke behandeling is mogelijk bij ouderdomsstaar?

De behandeling bestaat uit het verwijderen van de troebele lens en deze te vervangen door een plastic kunstlens (intraoculair implantaat). Meestal wordt voor de operatie een methode, genoemd Phaco-Emulsificatie (Phaco) toegepast. Een dergelijke operatie duurt gemiddeld 10 tot 30 minuten en wordt poliklinisch (dagbehandeling) uitgevoerd..

Wat gebeurt er precies bij een Phaco-Emulsificatie?

Deze operatie wordt meestal verricht onder plaatselijke verdoving. Dat betekent, dat je ‘bij kennis’ bent tijdens de operatie, maar niets ervan voelt. Dat komt, omdat een verdovende vloeistof in je oog wordt gedruppeld. Soms wordt ook het gebied rondom het oog verdoofd met een injectie.

Als het oog verdoofd is, maakt de chirurg een heel klein sneetje (incisie) van 3 mm in het oppervlak van het oog of in de buurt van het hoornvlies. Een klein instrumentje wordt via dit sneetje naar de lens gebracht en deze wordt dan met ‘ultrageluid’ in kleine stukje gebroken en weggezogen. Nadat de natuurlijke lens is verwijderd, wordt een heldere plastic lens op zijn plaats aangebracht. Doordat het achterste deel van het lenskapsel niet is verwijderd, blijft de nieuwe, plastic lens op zijn plaats.

(Soms is het niet mogelijk om een plastic lens in het oog te zetten. In die gevallen zal geprobeerd worden om met speciale contactlenzen de klachten te verminderen.)

Andere technieken om de lens te verwijderen
Phaco-Emulsificatie is de meest gebruikte operatie. Vooral omdat het slechts een kleine ingreep is met weinig bijwerkingen of complicaties.

Soms wordt Manual Small Incision Cataract Chirurgie toegepast (MSICS). Dat is een techniek die met name in ontwikkelingslanden interessant is omdat hiervoor geen dure apparatuur (zoals bij phaco-emulsificatie) gebruikt hoeft te worden. Er wordt een iets grotere insnede in het oog gemaakt en de lens wordt verwijderd zonder hem eerst met ultrasound te ‘breken’. Ook hierbij wordt het achterste deel van het lenskapsel op z’n plaats gelaten, zodat de in te brengen plastic lens stevig vast zit.

Bij een intracapsulaire operatie wordt de volledige lens verwijderd, waarna een plastic lens wordt ingebracht en vastgehecht. Het is een methode, die voor het grootste deel is vervangen door de hierboven beschreven modernere methoden. In sommige ontwikkelingslanden wordt het nog wel toegepast, omdat de moderne apparatuur daar niet voorhanden is.

Wat zijn de mogelijke complicaties van staaroperaties?
In het merendeel van de gevallen zal de operatie slagen en zal het zicht onmiddellijk veel beter zijn. Heel soms kan er een bloeding of infectie in het oog ontstaan. Ook treedt heel soms een oogontsteking op, of raakt het hoornvlies of een ander deel van het oog beschadigd. Dat is zeldzaam en áls het voorkomt is het ook goed te behandelen. Het risico op complicaties die ervoor zullen zorgen dat het zicht voor altijd wordt aangetast, zal echter altijd aanwezig zijn.

Vertroebeling van het achterste deel van het lenskapsel
Een verschijnsel dat soms optreedt na Phaco-Emulsificatie of Manual Small Incision Cataract Chirurgie. Daarbij wordt het achterste deel van het lenskapsel op z’n plaats gehouden. Gedurende de maanden na de operatie kan dit deel dikker en troebel worden, waardoor het zicht minder is. Meestal kan dit met een simpele, pijnloze behandeling met een laser worden verholpen. Daarbij wordt met de laser een gaatje ‘gebrand’ in het middelste deel van het kapsel, waardoor weer een helder zicht mogelijk wordt. (Let op! Staar kan met een laser niet verholpen worden. Alleen, soms, de complicaties).