Tetanusvaccinatie

Wat is tetanus?

Tetanus is een infectie veroorzaakt door de Clostridium tetani bacterie, die de spieren en het zenuwsysteem kan aanvallen. Tetanus is een ernstige infectie die zelfs dodelijk kan zijn. Tetanusbacteriën leven in de grond en in vuil. De bacteriën kunnen in je lichaam komen door een snee of een wond in de huid. De bacteriën maken en gif, dat de ziekte veroorzaakt.

Zelfs kleine wonden zoals een prik van een doorn kan genoeg bacteriën in het lichaam toelaten om tetanus te veroorzaken. De ziekte duurt tot 21 dagen om zich te ontwikkelen, soms langer. Je kunt dus een klein sneetje wat de oorzaak van tetanus kan zijn, al lang vergeten zijn.  Tetanus komt in Nederland vrijwel nooit voor, omdat vaccinatie een onderdeel is van het Rijks Vaccinatie Programma en tetanus met actieve immunisatie (vaccineren) volledig te voorkómen is. De meeste gevallen van tetanus komen voor in ontwikkelingslanden.

Het vaccin

Vaccinatie vindt plaats met het humaan tetanus immuunglobuline (menselijke antistoffen tegen tetanus).
voor jonge kinderen is het  tetanusvaccin meestal een onderdeel van een gecombineerd DKTP-Hib vaccin (difterie/kinkhoest/tetanus/polio/haemofilus influenzae B-vaccinatie (tegen hersenvliesontsteking door deze bacterie)) die gegeven wordt als een deel van het RVP-programma voor kinderen tot en met 9 jaar.

Volwassen en tieners die een inenting voor tetanus nodig hebben krijgen deze op indicatie.
Het vaccin stimuleert het lichaam om afweerstoffen te maken tegen tetanusgif. Deze afweerstoffen beschermen je tegen de ziekte als je geïnfecteerd raakt met tetanusbacteriën.

Tijdschema van tetanusvaccinatie

Alle kinderen wordt een tetanusvaccinatie aangeboden als onderdeel van het Rijks Vaccinatie Programma.

  • DKTP-Hib: op de leeftijd van 2, 3, 4 en 11 maanden.
    (Kinderen met een verhoogd risico op hepatitis B krijgen bij 2, 3, 4 en 11 maanden het DKTP-Hib-HepB-vaccin).
  • DKTP: op de leeftijd van 4 jaar.
  • DTP: op de leeftijd van 9 jaar.

Volwassenen – zijn jullie ingeënt?
Sommige volwassenen zijn niet volledig ingeënt tegen tetanus omdat routinevaccinatie voor kinderen pas geïntroduceerd is in 1957. Sommige oudere mensen kunnen nog steeds het risico lopen op een tetanusinfectie na verwonding.

Ik ga naar het buitenland – heb ik een tetanus inenting nodig?
Meestal niet als je het RVP gevolgd hebt. Maar als je reist naar gebieden waar medische zorg niet beschikbaar is, dan kan een vaccinatie uit voorzorg geadviseerd worden. Dit is zelfs als je het RVP volledig doorlopen hebt en meer in het bijzonder, als het langer dan 10 jaar geleden is dat je je laatste injectie hebt gehad. Dit is een voorzorgsmaatregel in het geval dat je een hele vieze wond krijgt en geen antistoffen kunt krijgen. Je arts of GGD of reis- en vaccinatiepoli kan je adviseren.

Zijn er bijwerkingen van het tetanusvaccin?

Het komt vaak voor dat de injectieplaats wat rood en gezwollen wordt, maar dat is met een paar dagen weg. Soms kun je je wat ‘onwel’ voelen gedurende enkele dagen, met een lichte hoofdpijn, lichte spierpijn en wat verhoging. Ernstige reacties zijn extreem zeldzaam.

Wie moet het tetanusvaccin niet ontvangen?

Als je een koortsende ziekte hebt wordt vaccinatie uitgesteld, tenzij de vaccinatie nodig is vanwege een verwonding waarbij tetanusgevaar bestaat.
Ook moet je geen tweede vaccinatie krijgen als de eerste een ernstige reactie heeft veroorzaakt.
Het tetanusvaccin is veilig als je zwanger bent of borstvoeding geeft.