Wondroos

Ook wel genoemd: 
Cellulitis en Erysipelas

Wat is cellulitis?

Cellulitis is een ontsteking van het diepere onderhuidse bindweefsel. Met name de diepere huidlaag (dermis of lederhuid,  een laag bindweefsel onder het epitheel van de huid) en de laag vet en weefsel direct onder de huid (subcutane weefsel) zijn hierbij geïnfecteerd.

Erysipelas is een ontsteking van de huid, dichter bij het huidoppervlak dan cellulitis. Het treedt het meest op aan de huid van benen, armen en het gelaat. Ook kan het optreden in gebieden van grote, verse littekens. Mede daarom wordt erysipelas ook wel wondroos genoemd.

Waardoor wordt cellulitis veroorzaakt?

De huid vormt in principe een goed afweersysteem tegen infecties. Op allerlei manieren kunnen echter ‘beschadigingen’ in de huid optreden, waardoor bacteriën hun weg in en onder de huid vinden. Beschadigingen kunnen ontstaan door een snee, een zweertje, een injectie, een kras, voeteczeem, enzovoorts. Het kleinste sneetje kan al voldoende zijn…

Is de bacterie eenmaal onder de huid, dan kan hij zich vermeerderen en zo een infectie onder de huid verspreiden. Hoewel een wondje meestal de bron vormt, ontwikkelt de infectie zich soms ook zonder dat de huid beschadigd is. Cellulitis kan ontstaan door een groot aantal verschillende bacteriën.

Wie krijgt er cellulitis?

Iedereen kan cellulitis krijgen. Je bent echter het meest ‘gevoelig’ als je:

  • Voeteczeem (zwemmerseczeem) hebt  (zie hieronder);
  • Opgezwollen benen hebt (om diverse redenen) en/of last hebt van overgewicht of obesitas (vetzucht);
  • Ooit al eens cellulitis gehad hebt;
  • Je immuunsysteem niet goed functioneert (bijvoorbeeld als je corticosteroïden inneemt of een chemotherapie ondergaat);
  • Moeilijk te controleren suikerziekte hebt.

Voeteczeem (zwemmerseczeem) is een veel voorkomende oorzaak
Zwemmerseczeem is meestal een lichte schimmelinfectie. Het kan evenwel dunne scheurtjes in de huid veroorzaken. Met name tussen de tenen. Bacteriën kunnen hierdoor onder de huid komen en cellulitis veroorzaken. Dat zal zich vooral uitspreiden in de kuit, maar niet de voet zelf infecteren.

De cellulitis kan behandeld worden, maar zal snel terugkeren als het zwemmerseczeem niet wordt bestreden. Tenzij er echt naar gezocht wordt, zal zwemmerseczeem als oorzaak voor cellulitis snel over het hoofd worden gezien.

Er zijn mensen die al 2 of 3 aanvallen van cellulitis hebben gehad, voordat men zich realiseert dat de kleine scheurtjes tussen de tenen de oorzaak zijn voor de infectie van het been.
Mensen die snel cellulitis kunnen krijgen, bijvoorbeeld omdat ze al gezwollen voeten hebben of last hebben van obesitas, moeten erg uitkijken met zwemmerseczeem en zich er direct aan laten behandelen. Meestal is jeuk tussen de tenen een eerste signaal van zwemmerseczeem.
(Alles over ‘Zwemmerseczeem’ in een apart artikel).

Is cellulitis een ernstige aandoening?

Cellulitis kan zich uitbreiden van een klein plekje tot een groot gebied, waarbij de infectie een groot deel van de huid aantast. Met andere woorden: cellulitis kan zowel mild als heel ernstig zijn. Zonder behandeling zal er een strijd ontstaan tussen het immuunsysteem van het lichaam en de aanvallende bacteriën. Vaak zal het lichaam daarbij winnen en verdwijnt de infectie.

Een cellulitis die steeds ernstiger wordt en zich blijft verspreiden is een serieuze zaak. Daarom wordt meestal, meteen als cellulitis ontdekt wordt, behandeld zodat de ziekte zich niet uitbreidt en ernstiger wordt.

Vooral cellulitis rondom het oog (periorbitale cellulitis – een ernstige ooginfectie) moet met spoed behandeld worden. Meestal komt dit bij kleine kinderen voor en kun je het zien aan rode, gezwollen oogleden.

Mogelijke gevolgen als cellulitis niet behandeld wordt, zijn:

  • Bloedvergiftiging, wat levensgevaarlijk kan zijn.
  • Een abces (een ophoping van pus in het ontstoken gebied).
  • Spier- en botontstekingen die steeds erger kunnen worden.
  • Cellulitis rondom het oog kan zich verspreiden naar de hersenen.
  • Bacteriën die in de bloedsomloop komen kunnen de hartkleppen aantasten.

Ernstige cellulitis kan er – ook als uiteindelijk behandeld wordt – toe leiden dat de afvoer van het ontstoken gebied naar de lymfen beschadigd raakt en niet goed meer werkt. Oók niet als de ontsteking weg is. De zwelling van het weefsel zal dan niet meer weggaan.

Heel belangrijk! Ontdek je een stukje huid dat er rood uitziet,  warm aanvoelt en ook groter lijkt te worden, ga dan zo snel mogelijk naar je dokter. Met de juiste behandeling kan cellulitis goed genezen worden en houd je geen bijverschijnselen over.