Ziekte van Kahler

Ook wel genoemd: 
Multipel myeloom - beenmergkanker

Wat is de ziekte van Kahler?

De ziekte van Kahler is een kanker aan een bepaald soort witte bloedcellen: plasmacellen. Deze kwaadaardige plasmacellen verspreiden zich in het beenmerg. Ze maken ook een heleboel antilichamen van een bepaalde soort aan. Het gevolg is dat er zich verschillende verschijnselen en problemen voordoen. De ziekte van Kahler wordt ook wel multipel myeloom (MM) genoemd.

Wat zijn beenmerg, plasmacellen en antilichamen?

Beenmerg
Het beenmerg is het zachte, sponsachtige materiaal binnenin de botten. In het beenmerg worden door de stamcellen de bloedcellen gemaakt. Stamcellen zijn de nog onrijpe cellen waaruit volwassen cellen kunnen groeien. Stamcellen splitsen zich continu en produceren weer nieuwe cellen. Sommige van die nieuwe cellen zijn op hun beurt weer stamcellen. Andere doorlopen een aantal groeifases voordat ze uiteindelijk een volwassen bloedcel zijn. Vanuit de stamcellen groeien zowel rode als witte bloedcellen en ook bloedplaatjes.

Elke dag worden in het lichaam miljoenen bloedcellen gemaakt. Als het goed is bestaat er een goed evenwicht tussen het aantal cellen dat erbij komt en het aantal dat wordt afgebroken of dood gaat. Dat evenwicht wordt door een heleboel factoren in stand gehouden. Zo bevat de bloedsomloop bijvoorbeeld een aantal hormonen en het ruggenmerg bepaalde chemische stoffen die het aantal bloedcellen regelen.

Plasmacellen
Plasmacellen zijn een soort witte bloedcellen. De witte bloedcellen vormen het belangrijkste deel van het immuunsysteem (afweersysteem), dat het lichaam beschermt tegen infecties. Er zijn diverse soorten witte bloedcellen waaronder de plasmacellen.

Antilichamen
Antilichamen (immunoglobulines) zijn gemaakt uit plasmacellen. Het zijn eiwitten die worden geproduceerd bij het binnendringen in het lichaam van een lichaamsvreemde stof of lichaamsvreemde cellen en die helpen om bacteriën en virussen te bestrijden. Normaal gesproken maken de plasmacellen heel veel verschillende antilichamen die allemaal verschillende virussen en bacteriën kunnen aanvallen.

Wat is kanker?

Kanker is een ziekte van de lichaamscellen. Het lichaam bestaat uit miljoenen van die cellen. Er zijn heel veel verschillende soorten cellen en daardoor kunnen er ook heel veel verschillende soorten kanker ontstaan. Wat bij alle soorten kanker echter hetzelfde is, is dat de kankercellen abnormaal zijn en niet reageren op de normale controlemechanismen, zodat ze zich ongebreideld kunnen vermeerderen. Zo bouwen zich tumoren van kankercellen op omdat ze ongecontroleerd in aantal toenemen, of ze leven veel langer dan normale cellen. Allebei kan ook. De ziekte van Kahler is een kankersoort.

Wat gebeurt er bij de ziekte van Kahler?

Zoals ook bij andere kankers lijkt het er op dat het start met één afwijkende cel. In het geval van de ziekte van Kahler is dat een plasmacel, die als eerste een kankercel wordt. Deze afwijkende cel gaat zich vermeerderen en er ontstaat een hele groep afwijkende cellen. Dit wordt ook wel het ‘klonen’ van cellen genoemd. De kankercellen die uit plasmacellen groeien verzamelen zich met name in het beenmerg en vermeerderen zich absoluut oncontroleerbaar.

Bij een groot aantal gevallen van de ziekte van Kahler maken de afwijkende plasmacellen een grote hoeveelheid van één bepaald antilichaam aan. Dat antilichaam wordt een paraproteïne genoemd (soms ook wel monoklonaal, omdat het gekloond is uit één enkele plasmacel).

Er zijn diverse antilichamen (soms ook wel immuunglobulines genoemd). Ze worden lgM, lgG, lgA, lgD en lgE genoemd. Diverse myelomen worden ingedeeld naar het soort antilichaam dat ze aanmaken. Bijvoorbeeld: lgG myeloom is de meest voorkomende variant.

Waardoor wordt de ziekte van Kahler veroorzaak?

Het is niet bekend waarom plasmacellen zich tot een kankervariant ontwikkelen. Er worden veel oorzakelijke factoren genoemd: een infectie, chemische stoffen, milieuomstandigheden. Ze kunnen allemaal een rol spelen in het beschadigen van cellen en zo kanker veroorzaken. Er is echter nog steeds geen directe aanleiding voor het ontstaan van myeloom gevonden. Het is echter geen erfelijke ziekte.

Hoe algemeen is de ziekte van Kahler en wie krijgt het?

De ziekte van Kahler openbaart zich jaarlijks bij ongeveer 6 op 100.000 mensen in Nederland. Iets vaker bij mannen dan bij vrouwen. Meestal openbaart de ziekte zich pas na het 50e jaar en het komt vaker voor naarmate de leeftijd stijgt. De gemiddelde leeftijd waarop Kahler wordt geconstateerd is 70 jaar. Het komt bijna niet voor bij jongvolwassenen en helemaal niet bij kinderen.